Since 1996
    
το ηλεκτρονικο μας περιοδικό "Έλα να δεις"

  • Mια Φωτογραφία και ένας τόπος

  • ποιήματα τ' αγαπημένα

  • Δημήτρης Καραλής

  • Ελληνική Πεζογραφία

  • ο στίχος της ημέρας

  • Ανθολογίες της ΕΕΛΣΠΗ

  • Λογοτέχνες και λογοτεχνήματα

  • Δ Ε Λ Τ Ι Α Τ Υ Π Ο Υ

  • Θωμάς Πετρολιάγκης

  • Ελένη Κατσουλάκη

  • Το περιοδικό "Εποχές" Μάιος 1963 Απρίλιος 1967

  • Τα απομνημονεύματα τού Δία

  • Χριστιάνα Αβραμίδου

  • Γιώτα Στρατή

  • Μαρία Θανοπούλου

  • Αικατερίνη Σιδέρη

  • Διονύσης Δουζένης

  • Κώστας Καλύβας

  • ΤΟ ΚΑΡΔΑΡΙΤΣΙ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ

  • 'Aσπα Παπακωνσταντίνου

  • Παναγιώτης Τρανούλης

  • 'Aντρια Γαριβάλδη

  • Σπύρος Δαρσινός

  • Τι είναι ποίηση

  • Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

  • Μ. Καραγάτσης

  • ΟΙ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΑΙΟΙ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

  • Δέκα μύθοι και μία Ιστορία Εισαγωγή

  • ΕΛΕΝΗ ΤΖΗΚΑ

  • Χριστίνα Τσαρδίκος

  • Αλκυόνη Παπαδάκη

  • ΝΙΚΟΣ ΣΠΑΝΙΑΣ

  • Μάρω Σιδέρη

  • 'Αιντε λοιπόν Έλληνα μου

  • Φωτογραφία και περιήγηση

  • Βασίλης Παπαθεοδώρου

  • «H Πόλις εάλω!»

  • Αυτοί είμαστε οι 'Ελληνες!!!

  • 'Aξιον εστί το τίμημα

  • Τα μάρμαρα του Παρθενώνα

  • ο Ξενοφών Ζολώτας

  • η Γλώσσα μου η Ελληνική

  • Γιώργος Μπαμπινιώτης: Ο «ποιητής της γλώσσας»

  • ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

  • Δρ Θωμάς Σαββίδης : Γλώσσα και πολιτισμός

  • Prof. Minas Savvas THE VANISHING OF CONSCIOUS HELLENISM

  • Χαιρετισμούς και Αφιερώματα

  • Ημέρα μνήμης Πολυτεχνείου

  • Ένας όρκος και μια Ιστορία

  • Κριτικές Αναλύσεις

  • Γαβριήλ Παναγιωσούλης

  • Γιάννης Ανδρεόπουλος

  • Λάκης Φουρουκλάς

  • 'Ατυπη Λέσχη

  • η Ανθολογία «ΞΕΝΙΤΕΙΑ»

  • Νίκος Παλαμήδης

  • Οδυσσέας Πλατύρραχος

  • Κική Δημουλά

  • Στέλιος Καζαντζίδης

  • Η Νάνσυ Μπίσκα

  • Διονύσης Κονταρίνης

  • Γκαμπριέλ Μάρκες

  • Λάρρυ Κουλ

  • Δημήτρης Ζαχαρόπoυλος

  • Ρούλα Ιωαννίδου - Σταύρου

  • Χρήστος Νιάρος

  • Στράτος Δουκάκης :

  • Βάϊος Φασούλας

  • Ελευθερία Μπέλμπα

  • Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη

  • Εθνική Αντίσταση και Λογοτεχνία

  • Αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο

  • Κώστας Γεωργουσόπουλος

  • ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ ΜΟΥ

  • η ΜΑΝΗ

  • Όμορφη και παράξενη πατρίδα

  • Γνωρίστε το Oakville και τα πέριξ

  • Ο Νίκος Δημόπουλος

  • Γράμμα από το Γκύτερσλο

  • Τρισαγαπημένη ΑΡΚΑΔΙΑ

  • Δημήτρης Λιαντίνης

  • ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑ

  • Hellenic American National Council

  • Ο Λόγος μέσα από τη Διασπορά

  • ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ : Φοβάμαι...

  • Αχ Ελλάδα..

  • Γιατί δεν πήρε ο Νίκος Καζαντζάκης το βραβείο


  • Επόμενη Ενότητα..
    Ακολουθείτε το τόξο για την επόμενη ενότητα

    Μία μεγάλη ποιήτρια
    Ελευθερία
    Μπέλμπα


    Προηγούμενη  σελίδα Κεντρική σελ. της Ενότητας Επόμενη  σελίδα
    Ηλεκτρονικό Περιοδικό
    Λογοτεχνίας και Πολιτισμού

    'Ελα να δεις...
    ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΜΠΕΛΜΠΑ
    τα Περιεχόμενα:
    ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ    ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: πεζολογικά ποιήματα    Μανόλη Βάγια    Αλέξανδρου Βαρόπουλου,    Γιάννη Χατζηιωάννου,"    Κυριάκου Ι. Βαλαβάνη,    Κυριάκου Ι. Βαλαβάνη,    Μιχάλη Σταφυλά:    Πάνου Ν. Παναγιωτούνη,    Χρήστου Ν. Κουλούρη,    Δημήτρη Αθανασίου,    Γιάννη Κουβαρά,    Διονύση Γ. Χατζίδη,    Μανώλη Πράτσικα,    'Aνθη Βέργη,    Κώστα Σ. Λάζου,    Η κυρία 'Αλρα    Έαρος νυχτερινό κατευόδιο   

    Ελευθερία Μπέλμπα στο Google: τα Kείμενα Photos

    'Edessa, Tuesday, December 28, 2004
    ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
    Η Ελευθερία Μπέλμπα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Σπούδασε ελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Θεσ/νίκης. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Δοκίμια, κριτικές λογοτεχνίας και μεταφράσεις της ίδιας έχουν δημοσιευτεί σε βιβλία και στο λογοτεχνικό τύπο. Έλαβε το διεθνές βραβείο της Ακαδημίας της Φλωρεντίας για το βιβλίο της "Η κυρία Άλρα" (2002). Αποσπάσματα του έργου της περιλαμβάνονται σε ανθολογίες, έχουν γίνει κριτικές του έργου της στον τύπο και παρουσίασή του στο Συμπόσιο ποίησης στην Αθήνα το 1988. Είναι μέλος της ΕΕΛΣΠΗ.
    Έργα της:
    * "Φθινοπωρινές νότες", ποιήματα, Νέα Σύνορα, Αθήνα 1994
    * "Δίχτια", ποιήματα, Νέα Σύνορα, Αθήνα 1996
    * "Poesis modus", ποιήματα, Νέα Σύνορα, Αθήνα 1996
    * "Αμόλεχος", Νέα Σύνορα, Αθήνα 1999
    * "Έαρος νυχτερινό κατευόδιο", ποιήματα, Νέα Σύνορα, Αθήνα 2000
    * "Η κυρία 'Aλρα", ποιήματα, Ανατολικός, Αθήνα 2002
    * "'Aσκηση πάνω στα δοκίμια του Αλέκου Βασιλείου" (δοκίμια), Αθήνα 2003





    Προσποιήθηκαν ότι σέβονταν την παρθενία. Μυϊκή απορρύθμιση από τις χειροπέδες. Περίπου ένα μέτρο πέρα από το τοιχίο στους μεντεσέδες η Μάρθα με κομμένο κολιέ στο πλάτος των ώμων. Στις ψυχολογικές δοκιμασίες μαντίλι αποκαλούσαν το κύπελλο, φωτιά το λαμπιόνι. Συναίνεσε. Σμίλευε το σοβά με ισχνά δάχτυλα. Της πλήγιασαν ταρσούς, τα βραχιόνια οστά με κουρμπάτσι. 22.30΄. Σε αποσύνθεση την περιεργάζονταν εμβρόντητοι δυο τραβεστί με προκλητική αμφίεση. Για επαναφορά της ευνομίας θα ταξικοποιούνταν το πολεμικό ορμητήριο. Το «όχι» στο φασισμό θα προετοιμαζόταν με μποϊκοτάζ του δημοψηφίσματος και ένωση της βάσης. Η δουλοπρέπεια εδραιώθηκε συνάμα με τον ευνουχισμό της αγωνιστικής διάθεσης. Αποδράσεις θορύβησαν τους ιθύνοντες. Μεσουρανούσε το διάζωμα της μούχλας πίσω από το κουρασάνι. Έτριξε η αμπάρα, απόσπασαν το σίδερο από το χαλκά. Βίτσιζαν στο δώμα τη Σταματία σε οριζόντια επιφάνεια. Επειγόντως της παρασχέθηκαν πρώτες βοήθειες, τροφή από τη μύτη. Κάτουρα, λίγδες, μύγες κάλυπτε με εφημερίδες, προστατευτικό περίβλημα που σάπιζε στη γωνιά. Τη σβάρνισαν με άλλους δύο στην έδρα του διοικητή. Βλοσυρός με κοπίδι τρυπούσε έγγραφα, φακέλους. Τους χειροτόνησε ινστρούχτορες.

    Υπό επίβλεψη σουλατσάριζε στην αυλή. Απαγόρευαν σε οκτώ άντρες στοιβαγμένους συναναστροφές και καθημερινές χρήσεις (σαπουνιού, πιάτου, πετσέτας, κουταλιού, μαξιλαριού). Κατρακυλούσαν οι σοβάδες στο υπόγειο. Διαχέονταν στις σωληνώσεις ουρλιαχτά της μικροκαμωμένης κοπέλας με την εμπριμέ ζακέτα, μαυρισμένες κόχες. Έμεσε στο αποχωρητήριο. Ο κόμπος μάγκωνε τους ελιγμούς ανακούφισης. Από λεπτότητα δεν τη ρωτούσαμε.

    * ©Ελευθερία Μπέλμπα

    Πηγή: Facebook

    Ελευθερία Μπέλμπα

    Κριτική για λογαριασμό της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών Συγγραφέων των Πέντε Ηπείρων(ΕΕΛΣΠΗ) από την Ελευθερία Μπέλμπα – γραμματέας της ΕΛΣΠΗ – και αφιερώνεται στην ΟΔΕΓ. Εκδόσεις ΖΗΤΗ,
    Θεσσαλονίκη 2009


    42 ομογενείς συγγραφείς στέλνουν μηνύματα με τη σιγή ενός συλλογικού βιβλίου

    Η «4η Ανθολογία της Ε.Ε.Λ.Σ.Π.Η.» είναι μια έκδοση που επιχορηγήθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ωνάση και περικλείει αποσπάσματα των έργων Ελλήνων αποδήμων και κατοίκων της χώρας που συγκαταλέγονται στη δημιουργική ομάδα της λογοτεχνικής αυτής ένωσης, της Ε.Ε.Λ.Σ.Π.Η.

    Μια προσεκτική διείσδυση στο έργο αυτό μας επιτρέπει να διακρίνουμε πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία που σχετίζονται με το ύφος, τα θέματα, τις ιδέες και τη μορφή των κειμένων, ενώ αναδεικνύεται η σημασία της ελληνικότητας με γνώμονα κοινά σχή-ματα, ιδεολογικά και αισθητικά.

    Συγκεκριμένα ο Γιώργος Αβράς («Οι Μακεδονομά-χοι») καταθέτει τη βαρύτητα των εθνικών πιστεύω μέσα από μια προσωπική διήγηση που στηρίζεται στο ιστορικό παρελθόν της οικογένειάς του, μεταφέροντας το πλάνο στο Κιλκίς που ήταν καταφύγιο Βουλγάρων Κομιτατζήδων κι επίσης στους αγώνες του σώματος των φιλελλήνων Γαριβαλδινών.

    Εξάλλου ο Χρήστος Αγγελής στο διήγημά του, «Οδύσσεια του βάθους»,μέσα από παραστατικές γραφικές εικόνες της ελληνικής υπαίθρου σχηματοποιεί το χαρακτήρα του Λάμπρου, ενός θρησκευόμενου αγρότη που στρέφεται στη λύση της μετανάστευσης στο εξωτερικό, για να επιβιώσει, αφού το οικονομικό αδιέξοδο είναι αναντίρρητη πραγματικότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

    Η Ντίνα Αμανατίδου στα αφηγήματά της («Ο σπόρος της ειρήνης» και «Η θυσία»)εστιάζει σε έννοιες, όπως η συναδέλφωση ανάμεσα στους λαούς (Έλληνες και Τούρκους) και την ξενιτιά. Στα ποιήματά της κυριαρχούν οι εθνικές αξίες, η σημασία της στέρησης της πατρίδας, ένας σκεπτικισμός σχετικά με την ειλικρίνεια των διαπροσωπικών σχέσεων, η συναίσθηση της βιωματικής μοναξιάς και η ελπίδα για ηθική προαγωγή στον κόσμο.

    Αποσπάσματα των ποιημάτων της Έρμας Βασιλείου μας κατευθύνουν σε λυρικούς συσχετισμούς αναφορικά με τον υπαρξιακό προορισμό του ατόμου, την ενδοσκό-πηση του δημιουργού, συμβολισμούς που παραπέμπουν στη σκοπιμότητα της τέχνης και την ιδεολογική αξία του λόγου.Στο απόσπασμα απ’ το μυθιστόρημα της Αγγελικής Βόλλνερ- Μαραγκουδάκη, «Σαν ένα παραμύθι», παρατηρείται η έμφαση στους άρρηκτους δεσμούς των Ελλήνων στη Σάμο κάτω απ’ τις αντίξοες συνθήκες της γερμανικής κατοχής.

    Στα ποιήματά της σηματοδοτούνται σημασίες, όπως η μνήμη, ο απολογισμός της ζωής, η συνείδηση του θανάτου.

    Στα αφηγήματα του Ιακώβου Γαριβάλδη, «Αναζητώντας τον Πατέρα…», «Και το χάδι της μητέρας», ενδεικτικός είναι ο εξομολογητικός τόνος, οι αναμνήσεις από το αστείρευτο ελληνικό τοπίο, η φτώχεια, το διέξοδο της ξενιτιάς, με επίκεντρο τους συνεκτικούς δεσμούς με τους γονείς, τρυφερές φιγούρες που αντανακλούν τη φροντίδα, τη συμπαράσταση, τη στήριξη και τη θυσία.

    Το διήγημα του ¶γγελου Γόντικα, «Βύρωνας και Αντιγόνη» , αποτελεί μια ιστορία αγάπης που αποδεικνύει πόσο πολύ μπορεί να μεταμορφώσει ο έρωτας τον άνθρωπο. Στο διήγημα της Θάλειας Contineo, «Η Φανούλα εκδρομή στο σπήλαιο Μααρά», πρωτοστατούν οι παιδικές προσδοκίες για έναν πιο ανθρώπινο κόσμο.

    Στα ποιήματα της ίδιας διαφαίνονται η νοσταλγία της πατρίδας, το ειδυλλιακό της τοπίο, η αξία της προσφοράς και τα υψηλά ιδεώδη.

    Τα ποιητικά και πεζά κείμενα του Σπύρου Δαρσινού συσσωρεύουν το σύστημα ιδεών του, που αφορά μια φιλοσοφική οπτική της ζωής, διευρυμένη, σχετικά με τις πηγές της υπαρξιακής εμπειρίας του ανθρώπου, την ανάμνηση, την αυτοκριτική, τη μοναξιά, τα πανανθρώπινα ιδεώδη, τον ουμανισμό και μεταφυσικούς προβληματισμούς.

    Εξάλλου το αφήγημα του Στράτου Δουκάκη, «Ο ήχος της ψυχής και της σκέψης μου», αποτυπώνει ευκρινώς την αντίληψη του γράφοντος για την εμπειρία της δημιουργίας, τη συναίσθηση της απομάκρυνσης από την πατρίδα και του συνδέσμου με τις ρίζες, την ενδοσκόπηση του σκεπτόμενου ανθρώπου και την αναγκαιότητά της για τη διερεύνηση του οντολογικού προορισμού του.

    Επιπρόσθετα ο Κώστας Δουρίδας, μέσα από τα ποιήματά του (1963- 1967) α-ναβιώνει την εποχή της νεανικής αβεβαιότητας, τότε που συμπλήρωνε τη στρατιωτική του θητεία, συνεπώς την ανασφάλεια, εξαιτίας του Κυπριακού ζητήματος και του ενδε-χόμενου πολέμου με τους Τούρκους: έκδηλη η συνείδηση της απειλής του θανάτου, η ματαιότητα των εφήμερων προνομίων, το αδιέξοδο της ύπαρξης μπροστά στο αδιευκρίνιστο μέλλον και η απόγνωση μπροστά στις αντικειμενικές συνθήκες.

    Η Στέλλα Ζαμπούρου- Φόλλεντερ στα κείμενά της, «Λευτεριά και δέσμευση» και «Το τσάι», παραπέμπει αφενός στη δυνατότητα του Έλληνα να διαχειρίζεται την ελευθερία και να υπηρετεί τις ιδέες του, αφετέρου στη ζωή που χάνει την αξία της, ενώ στα ποιήματά της, μέσα από την αλληγορική διατύπωση, υποδεικνύει την αξία του ανθρωπισμού, της αυτοκριτικής και της αλληλεγγύης.

    Στα κείμενα του Δημήτρη Ζαχαρόπουλου πιστοποιείται η συνένωση του σύγ-χρονου ελληνισμού με την παράδοση, η νοσταλγική διάθεση, τα διαχρονικά ιδεώδη που αξιοποιούνται και σήμερα.

    Στα ποιήματά της η Ρούλα Ιωαννίδου- Σταύρου, από την Κύπρο, πραγματεύεται το θέμα της ξενιτιάς μέσα από το μοτίβο της εξακολουθητικής ανάμνησης της πατρίδας, ενώ στο «Διάλογο με έναν Αγνοούμενο» εστιάζει στην απόγνωση της γυναίκας που μάταια αναζητά την παρουσία του πατέρα του παιδιού της που χάθηκε στον Κυπριακό αγώνα.

    Στα ποιήματα του Τεντ Καψάλη ενδεικτική είναι η κλασική φόρμα [χρησιμοποιεί μέτρο και ομοιοκαταληξία], ενώ ο ελληνισμός αποδίδεται μέσα από τα διαχρονικά ιδεώδη, την τοπιογραφία, την καταφυγή στο παρελθόν και τελικά την ερμηνεία της αποδημίας.

    Στην πεζογραφία της Βάνας Κοντομέρκου διαπιστώνεται η έμφαση στη διεξοδική περιγραφή του τοπίου συνάμα με τη βιωματική μοναξιά, το θέμα της ερωτικής συνύπαρξης και τις προσδοκίες που ικανοποιεί αυτή για κάθε πλευρά, όλα ειδωμένα στο πλαίσιο της ξενιτιάς.

    Στα πεζά αποσπάσματα του Βασίλη Κουτουζή αναφαίνονται παραστάσεις από τη ζωή σε ξένους τόπους, με γνώμονα το εθιμοτυπικό, τις συνήθειες και τις καθιερωμένες αντιλήψεις, ωστόσο εδράζει η επίμονη νοερή επιστροφή στις ρίζες με την υιοθέτηση των καθολικών πιστεύω, την εφαρμογή των ηθικών στερεότυπων και ιδανικών.

    Το ποίημα του Κωνσταντίνου Μ. Κώτσου, «Το χαλί της Δέσποινας» (σε μετάφραση της Κατερίνας Αγγελάκη- Ρουκ), ανατρέχει σε εικόνες της καταστροφής της Σμύρνης το 1922, αποδίδοντας τιμή υπόμνησης στους παππούδες απ’ τη μεριά του πατέρα του.

    Στα αποσπάσματα των κειμένων του Νίκου Λιψάνου κυριαρχεί η προσφυγή στην ελληνική μυθολογία. Ο Μιχάλης Λυμπερόπουλος με το αφήγημά του, «Εν πολέμω», ανασύρει μνήμες απ’ την εισβολή στην Κύπρο του Ιουλίου 1974, καταθέτοντας έναν αυθεντικό προβληματισμό για κάθε περίπτωση καταπάτησης εδαφών και αναίρεσης ελευθεριών και ανατρέχοντας και στην εισβολή των Περσών στην Αθήνα το 480 π.Χ.

    Στα αποσπάσματα γραφής του Δημήτρη Μουστάκη ενδεικτική είναι η παρουσία της μάνας, η νοσταλγία στο πεδίο της ξενιτιάς, αλλά και οι πολυπολιτισμικές κοινωνίες με τα επιτεύγματά τους, ο αγώνας του ανθρώπου για επιβίωση και αναβάθμιση της ποιότητας ζωής.

    Στην έκδοση αυτή συμπεριλαμβάνεται και η ποιητική σύνθεση της Ελευθερίας Μπέλμπα, «Οδοιπορικό στη γραμμή του θέρους (επιστολή στον Ίωνα)».

    Επιπλέον στα ποιήματα της Λίλης Μπίτα παρουσιάζεται ένας προβληματισμός για τις συνθήκες ζωής στην πατρίδα, τον βιοποριστικό αγώνα του ατόμου, το αίνιγμα της ζωής, την υπαρξιακή αγωνία που σχετίζεται με την εύρεση ηθικού προορισμού μέσα από μια λυρική περιδιάβαση στο αναλλοίωτο ελληνικό τοπίο και τα δημιουργήματα της τέχνης.

    Διαβάζοντας εξάλλου τα κείμενα της Σεβαστής Μπούρα- Μπούτου, διαπιστώνουμε την καταγραφή αντιλήψεων αναφορικά με την τέχνη του λόγου, το πέρασμα του χρόνου με τις μεταλλάξεις του, εθνικά ιδεώδη, την αξία της παράδοσης και την αυτοκριτική του σκεπτόμενου νου μέσα απ’ τη διαδικασία ενδοσκόπησης.

    Στα κείμενα του Παντελή Π. Ξανθίδη, που έχουν τη μορφή άρθρων και εντούτοις γίνονται το έναυσμα για περαιτέρω κοινωνικούς προβληματισμούς, ο αναγνώστης παρακολουθεί στιγμιότυπα από τους ολυμπιακούς αγώνες του 2004 και την αναζήτηση της ιδέας του ολυμπισμού στην εποχή μας, τα ζητήματα της εργασίας, της βίας, του αθλητισμού που μας κάνει εθνικά περήφανους, της ανεξιθρησκίας, της ρύπανσης της ατμόσφαιρας και τελικά της θέσης που έχει η πατρίδα στις καρδιές όλων μας.

    Στα ποιήματα της Ρεγγίνας Παγουλάτου επικρατεί ως αστείρευτη πηγή έμπνευσης η σημασία του ελληνισμού με την εθνική ιστορία, τα κατορθώματα των ηρώων, τις θυσίες και τις απώλειες συνάμα με τη θέση των ηθικοπνευματικών ιδεών της κληρονομιάς μας στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο πολιτισμό.

    Ο Νίκος Παλαμήδης με τα αποσπάσματα των έργων του επεκτείνεται σε θέματα, όπως η συνένωση των μελών της οικογένειας, ο διάλογος μεταξύ διαφοροποιημένων γενεών, η εμπειρία της ιστορικής συγκυρίας στο σύγχρονο γίγνεσθαι, οι αλληλεπιδράσεις του κόσμου στο διεθνές προσκήνιο, οι πολιτικές στρατηγικές μέσω της εντύπωσης του ανθρώπου που έζησε στο εξωτερικό.

    Ο Παντελής Παλαμήδης μάλιστα στα ποιήματά του που έχουν μελοποιηθεί πραγματεύεται τις υψηλές αξίες που τρέφουν τον ελληνισμό, την ευαισθησία του λαού μας, το φιλότιμο, τους κοινωνικούς αγώνες, την άφθαρτη πίστη και την ελπίδα για το μέλλον.

    Συνακόλουθα στα αποσπάσματα των έργων του Γαβριήλ Παναγιωσούλη, ποιητικών και πεζών, κυριαρχεί αφενός η συμπύκνωση της φιλοσοφικής αλήθειας της ύπαρξης του ανθρώπου, αφετέρου η ανάλυση σχετικά με την πορεία της αυτοσυντήρησης του βασανισμένου απ’ τη στερήσεις Έλληνα, την προσπάθεια βελτίωσης της διαβίωσής του στο μοτίβο της αποδημίας.

    Επίσης στα έμμετρα ποιήματα της ¶σπας Παπακωνσταντίνου πρωτοστατεί ο λυρισμός και διοχετεύονται ιδέες, όπως το πέρασμα του χρόνου και ο αντίκτυπος που αφήνει, οι διαφοροποιήσεις στις ανθρώπινες σχέσεις, η αξία της τέχνης και ο προσδιορισμός της ιδιαιτερότητας του δημιουργού, η επίδραση της φύσης στην ατομική ψυχοσύνθεση, η θεμελιακή σημασία της πατρίδας.

    Η Λένα Παππά με τα κείμενά της σχηματοποιεί εκδοχές των ανθρώπινων επι-λογών της σύγχρονης διαβίωσης, όπως η περιθωριοποίηση, η υλική ένδεια, η μοναξιά και η προσφορά αγάπης.

    Ο Νίκος Γ. Πιπέρης εξάλλου ανατρέχει στο παραδοσιακό πλαίσιο, για να δηλώσει το συσχετισμό του ατόμου με το θάνατο, τις θρησκευτικές δοξασίες, τη συναίσθηση της απόγνωσης, τις εκδηλώσεις ανθρωπισμού τελικά που διασώζουν τις πιο ευγενείς ιδέες.

    Στο αφήγημά του ο Γεώργιος Πλακιάς, «Οδός Αργυροκάστρου, Αριθμός Μη-δέν», πραγματεύεται το θέμα του Εμφυλίου πολέμου και τις επιπτώσεις του στους κοι-νωνικούς και οικονομικούς συσχετισμούς, επίσης το πλάνο στη μετεμφυλιακή Ελλάδα σε συνδυασμό με το αδιέξοδο εργασιακό καθεστώς και τον άνισο αγώνα της επιβίωσης που υποκίνησε το μεταναστευτικό ρεύμα και συνακόλουθα τη διάψευση των ελπίδων των επαναπατριζόντων.

    Στα πεζά κείμενα του Ηλία Στεργιόπουλου καταγράφονται οι αρνητικές μνήμες απ’ τον Εμφύλιο σπαραγμό και τα πολλαπλά τραύματα του λαού, με την οικονομική ανέχεια και τις κοινωνικές ανατροπές. Στα ποιήματά του εδρεύει ο εξομολογητικός τόνος, η ανασκόπηση του παρελθόντος και το εσωτερικό βίωμα.

    Η Γιώτα Στρατή στα ποιήματά της προβάλλει το αίτημα για ανάδειξη της ελπίδας στη ζωή μας, την απέχθεια απέναντι στη μαζική βία, τις μνήμες που καθοδηγούν την αντίληψη και την προσωπική πορεία του ατόμου, την ευαισθησία που πηγάζει από τον προσδιορισμό της αξίας της πατρίδας, με την ιστορική σημασία της και την ευρυθμία του φυσικού τοπίου της. Στα ποιήματα, με τίτλο «Λευκά ταξίδια», αποδίδεται η έννοια της διεύρυνσης του χρόνου, της ενδοσκόπησης, της ποιητικής διεργασίας, αλλά και μεγεθύνεται το ψυχικό άλγος του ατόμου που λειτουργεί με ενεργή συνείδηση.

    Στα ποιήματα του Μάκη Τζιλιάνου εξάλλου επισφραγίζεται η συμβολή της θύμησης στην αποτίμηση των πραγμάτων και σμιλεύεται ένα διαυγές ελληνικό τοπίο διανθισμένο με αξίες ηθικοπνευματικές και στιγμιότυπα του τρόπου διαβίωσης.

    Στα αφηγήματα του Παναγιώτη Τρανούλη κυριαρχεί το ύφος της εξομολόγη-σης, εξαίρεται η οικογενειακή συνένωση, γραφικές παραστάσεις της παραδοσιακής ελληνικής υπαίθρου, αλλά και οι εργασιακές διεκδικήσεις, ο αγώνας για την επιβίωση, η κοινωνική κρίση, η έλλειψη ανθρωπισμού και αλληλεγγύης. Διαβάζοντας τα ποιήματα της Χριστίνας Τσαρδίκου πιστοποιείται η έμφαση στο «εγώ», η εσωτερική αναζήτηση, η απομόνωση σε συνάφεια με την αυθεντική φιλοπατρία που εγείρει την πηγαία συγκίνηση.

    Η Βλάζια Φαϊδά στα ποιήματά της αξιοποιεί το ελληνικό ιστορικό παρελθόν, τα θρησκευτικά ιδεώδη, τη νοσταλγία του φυσικού σχήματος και τη θλίψη του ατόμου εξαιτίας της πτώσης των αξιών.

    Στο αφήγημα του Βάιου Φασούλα, «Λενιώ, αγάπη μου», καταγράφεται λυρικά το γραφικό ελληνικό φυσικό σύστημα που με τις μεταβολές του επιδρά στον ψυχισμό του ατόμου. Στα ποιήματά του επίσης κατατίθεται ο προβληματισμός του Έλληνα της διασποράς για το μέλλον της πατρίδας του, οι μνήμες που πρωτοστατούν στην αντικειμενική αξιολόγηση του παρόντος, η φιλοσοφική διάσταση του θανάτου, τα βάσανα και οι καημοί του ελληνισμού, η διάθεση αφύπνισης της εφησυχασμένης συνείδησης του αμέτοχου, αδιάφορου πολίτη μπροστά στα αδιέξοδα και ο σύγχρονος προβληματισμός του σκεπτόμενου ατόμου στην οικουμενική κοινωνία.

    Τα ποιήματα του Χρήστου Φασούλα διαπνέονται από αντιλήψεις αναφορικά με τον έρωτα, τον αποχωρισμό, την οντολογική μοναξιά που συνυφαίνεται με τις ανα-μνήσεις και την ευαισθησία σχετικά με την κατάργηση της συναισθηματικής δέ-σμευσης.

    Επιπρόσθετα η ¶ννα Χρηστάκη Κόρνουελ στα ποιήματά της ανιχνεύει τη θλίψη εξαιτίας της διάψευσης των προσδοκιών, της ερήμωσης του οικοσυστήματος και της καταλυτικής αποξένωσης του ατόμου.

    Γενικά στην «4η Ανθολογία της Ε.Ε.Λ.Σ.Π.Η.» αναγνωρίζονται οι διαφορετικές απηχήσεις της σημασίας της ελληνικότητας σε συνδυασμό με το παρελθόν, τα πιστεύω που μορφοποίησαν πολλές γενιές, το ζωντανό πολιτισμό πέρα κι από τα όρια της χώρας μας. Έκδηλο είναι και το σύγχρονο πλαίσιο των ιδεωδών της πολυπολιτισμικότητας που επιδρούν στη συνείδηση του νεοέλληνα. Συνάμα καθορίζεται η επιρροή του ελληνισμού στα παγκόσμια αισθητικά δεδομένα, το κοινωνικό ιδεολογικό υπόβαθρο της εποχής και η αλληλοδιείσδυση στις παρακατα-θήκες των λαών.

    Έδεσσα, Νοέμβρης 2009

    Ελευθερία Μπέλμπα
    φιλόλογος, ποιήτρια, κριτικός


    ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ της Ελευθερίας Μπέλμπα:
    Αποστόλου Παύλου,
    προς Εβραίους [απόσπασμα, κεφ. ΙΒ, 14-29]
       
    ΙΒ΄ 14 Ειρήνην διώκετε μετά πάντων, και τον αγιασμόν, ου χωρίς ουδείς όψεται τον Κύριον,

    15 επισκοπούντες μη τις υστερών από της χάριτος του Θεού μη της ρίζα πικρίας άνω φύουσα ενοχλή και δια ταύτης μιανθώσι πολλοί,

    16 μη τις πόρνος η βέβηλος ως Ησαύ, ος αντί βρωσεως μιας απέδοτο τα πρωτοτόκια αυτού.

    17 ίστε γαρ ότι και μετέπειτα, θέλων κληρονομήσαι την ευλογίαν, απεδοκιμάσθη. μετανοίας γαρ τόπον ουχ εύρε, καίπερ μετά δακρύων εκζητήσας αυτήν.

    18 Ου γαρ προσεληλύθατε ψηλαφωμένω όρει και κεκαυμένω πυρί
    και γνόφω και σκότω και θυέλλη

    19 και σάλπιγγος ήχω και φωνή ρημάτων, ης οι ακούσαντες παρητήσαντο μη προστεθήναι αυτοίς λόγον.

    20 ούκ έφερον γάρ το διαστελλόμενον, καν θηρίον θίγη του όρους, λιθοβοληθήσεται,

    21 και, ούτω φοβερόν ην το φανταζόμενον! Μωυσής είπεν, έκφοβός είμι και έντρομος,

    22 αλλά προσεληλύθατε Σιών όρει και πόλει Θεού ζώντος, Ιερουσαλήμ επουρανίω, και μυριάσιν άγγέλων,

    23 πανηγύρει και εκκλησία πρωτοτόκων εν ουρανοίς απογεγραμμένων, και κριτή Θεώ
    πάντων, και
    πνεύμασι δικαίων τετελειωμένων,

    24 και διαθήκης νέας μεσίτη Ιησού, και αίματι ραντισμού κρείττον λαλούντι παρά τον Aβελ.

    25 Βλέπετε μη παραιτλησησθε τον λαλούντα. ει γαρ εκείνοι ουκ έφυγον τον επί της γης παραιτησάμενοι τον χρηματίζοντα, πολλώ μάλλον ημείς οι τον απ' ουρανών αποστρεφόμενοι,

    26 ου η φωνή την γην εσάλευσε τότε, νυν δε επήγγελται λέγων, έτι απαξ εγώ σείω ου μόνον την γην, αλλά και τον ουρανόν.

    27 το δε έτι άπαξ δηλοί των σαλευομένων την μετάθεσιν ως πεποιημένων, ίνα μείνη τα μη σαλευόμενα.

    28 Διο βασιλείαν ασάλευτον παραλαμβάνοντες έχωμεν χάριν, δι' ης λατρεύωμεν ευαρέστως τω Θεω μετά αιδούς και ευλαβείας,

    29 και γαρ ο Θεός ημών πυρ καταναλίσκον.

       
    ΙΒ΄ 14 Να επιδιώκετε την ειρήνη με όλους και τον αγιασμό χωρίς τον οποίο κανείς δε θα δει τον Κύριο,

    15 εξετάζοντας μήπως κάποιος στερείται τη χάρη του Θεού, μήπως κάποια ρίζα πικρίας που φυτρώνει προς τα πάνω ενοχλεί και εξαιτίας της μολυνθούν πολλοί,

    16 μήπως κάποιος πόρνος ή βέβηλος, όπως ο Ησαύ, ο οποίος με αντάλλαγμα ένα φαγητό πρόσφερε τα πρωτοτόκια αυτού.

    17 Γιατί ξέρετε ότι και μετέπειτα, όταν ήθελε να κληρονομήσει την ευλογία, αποδοκιμάστηκε? γιατί δε βρήκε μέσο μετάνοιας, αν και με δάκρυα τη ζήτησε.

    18 Δεν έχετε έρθει λοιπόν σε βουνό που μπορεί να ψηλαφηθεί και έχει καεί με φωτιά και με μαύρη συννεφιά και με σκοτάδι και με θύελλα

    19 και με ήχο σάλπιγγας και με φωνή λόγων, που όσοι άκουσαν παραιτήθηκαν, ώστε να μην προστεθεί γι' αυτούς άλλος λόγος?

    20 διότι δεν υπέφεραν τη διαταγή του Θεού? κι αν ακόμα ακουμπήσει ένα άγριο ζώο στο βουνό, θα λιθοβοληθεί?

    21 και τόσο φοβερό ήταν αυτό που φαινόταν μπρος τους! Ο Μωυσής είπε? είμαι φοβισμένος και τρομοκρατημένος?

    22 αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την ουράνια Ιερουσαλήμ και σε μυριάδες αγγέλων,

    23 στον πανηγυρισμό και τη σύναξη των πρωτοτόκων που έχουν πολιτογραφηθεί στους ουρανούς και στον κριτή όλων, το Θεό και στο πνεύμα των δίκαιων που έχουν γίνει τέλειοι,

    24 και στο μεσίτη της νέας διαθήκης, τον Ιησού και στο αίμα του ραντισμού σας που μιλά προς το Θεό προσφορότερα για την εξιλέωσή σας, παρά στο αίμα του Άβελ.

    25 Προσέχετε να μην παραιτηθείτε από αυτόν που σας μιλά. Γιατί αν εκείνοι, που απείθησαν, δε διέφυγαν την τιμωρία αυτού που τους φανέρωσε τις εντολές, πολύ περισσότερο δε θα ξεφύγουμε εμείς που αποστρεφόμαστε το Θεό απ' τους ουρανούς?

    26 αυτού η φωνή τότε έσεισε τη γη, τώρα όμως δίνει την υπόσχεση λέγοντας? ακόμα μια φορά εγώ θα σείσω όχι μόνο τη γη, αλλά και τον ουρανό.

    27 Βέβαια το ακόμα μια φορά φανερώνει τη μετακίνηση αυτών που σαλεύουν σαν κτίσματα, για ν' απομείνουν αυτά που είναι ασάλευτα.

    28 Γι' αυτό το λόγο, αφού παραλάβαμε βασιλεία σταθερή, έχουμε τη χάρη με την οποία λατρεύουμε με ευχαριστία το Θεό με σεβασμό και ευλάβεια?

    29 και μάλιστα ο Θεός μας, που είναι φωτιά, κατακαίει την ασέβεια.

    Στάλθηκε: 7:31 μ.μ. Τρίτη, 18 Δεκεμβρίου 2012

    Ελευθερία Μπέλμπα

    ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: πεζολογικά ποιήματα
    26 Ιουλίου, 2007


    Ι

    Στη δυνατότητά μας να επιτυγχάνουμε ένα είδος ομοιομορφίας δεν υποβοηθά καθόλου η καθεστώσα άποψη της πλειοψηφίας για την εδραίωση του καπιταλιστικού σκεπτικού. 'Aλλωστε όλοι μας δεν αποποιούμαστε ένα σκεπτικό διαδεδομένο σε ευρεία κλίμακα; Στο βάθος επιδιώκουμε την κατάκτηση της ατομικότητας τόσο στην οδό του συλλογισμού όσο και στις μεθόδους δράσης. Η κύρια επιδίωξή μας τελικά γίνεται η επίτευξη της εκδήλωσης εξουσίας κάποιας μορφής (έστω, επιβεβαιώνουμε, μη αυταρχικής, ώστε να μην περιχαρακώνει τις ελευθερίες των άλλων). Μόνο που υποκριτικά υπολογίζουμε την ύπαρξη μιας εξουσίας που θα υπερασπίζεται κάθε ελευθερία των συμπολιτών μας, διότι αυτό είναι ανέφικτο εξαιτίας της αντιφατικής του φύσης.

    II

    Eπιτυγχάνεται καμιά φορά αυτό που χαρακτηρίζουμε αποστασιοποίηση των διανοουμένων από τα κοινά, πράγμα που πασχίζουμε να ερμηνεύσουμε πολλαπλώς. Ίσως τελικά αυτές οι συνθήκες να είναι απλούστερες όλων και η κοινή γνώμη να' χει πάλι τον πρώτο λόγο` με άλλα λόγια ουσιαστικά η κοινή γνώμη απορρίπτει τους διανοούμενους και αποφαίνεται ότι οι διακηρύξεις τους είναι ανεδαφικές ή άχρηστες ακόμα για τα δεδομένα του καιρού. Τέτοια αντίληψη δεν είναι πεσιμιστική, αλλά απλώς αποτελεί μια προσπάθεια κατάθεσης της αντικειμενικότητας. Θα βρούμε την άκρη κάποια στιγμή .

    ΙΙΙ

    Σχετικά με την αποστασιοποίηση των διανοουμένων καλύτερα να μην κάνουμε περαιτέρω ανάλυση, επειδή θα μιλήσουμε για "άσχημα" πράγματα που θα καταλήξουν γενικευμένα συμπεράσματα ικανά να επηρεάσουν οδηγώντας σε συμπεράσματα εσφαλμένα. Η πολιτικοποίηση είναι τρόπος σκέψης και μια συμπεριφορά που φανερώνεται ιδιαίτερα στις αρχές αυτού του αιώνα ως αναμενόμενη συνθήκη μετά από διάχυτη, γενική ανεκτικότητα. Κυρίως είναι εύλογη σήμερα η στάση αυτή, επειδή κυριάρχησε το πιστεύω ότι η πολιτική "μετριοπάθεια" είναι ένδειξη νεοφιλελευθερισμού και καλλιέργειας, κουλτούρας ας το πούμε.

    ΙV

    Ύστερα πως θα είμαστε σε θέση αναπάντεχα να προφασιζόμαστε τόσα, προκειμένου να δώσουμε μια εξήγηση (από εκείνες τις ατέλειωτες βαρετές που μόνο τις κουβέντες του εραστή μας που εγκαταλείπουμε ξαφνικά μπορούμε να θυμόμαστε με απέχθεια και άνοια) για την απολιτική μας στάση την τελευταία δεκαετία; Εξαπατώμεθα και το καταλαβαίνουμε, μα θα πρέπει προφανώς οι μέρες μας να διαπνέονται από κάποιες θεωρητικές σημάνσεις, ώστε η δράση μας να αποκτήσει ένα υπόβαθρο κουλτούρας ή καλύτερα πολιτισμού (που επιτρέπεται για όλες τις κοινωικοπνευματικές ομάδες σήμερα). Πάντως προφασίζομαι ως συλλογική οντότητα άλλη μια φορά τη δυνατότητά μου να υπεκφεύγω προασπιζόμενη την πνευματική μου υπόσταση (αυτή που μόνη μου- ίσως κι αυθαίρετα- σμίλευα σ' έναν περίγυρο που ποτέ δεν με αμφισβήτησε). Θα ωριμάσουμε σοβαροί;

    V

    Στις διαδηλώσεις συμμετέχουν όσοι εντάσσονται σε μια πολιτική ομάδα ή έναν οργανισμό τελοσπάντων με διακηρύξεις κοινωνικοπολιτικές ή σχετικές με το φυσικό περιβάλλον, τον αφοπλισμό ως επί το πλείστον. Δεν μπορούμε να παραλείψουμε και τη συμμετοχή ατόμων, που ανήκουν στον εξωκοινοβουλευτικό πολιτικό χώρο, τους αναρχικούς ή τους νεοναζιστές (μια μερίδα που εμφανίζεται κατά κόρον). Μια αντικειμενική κρίση θα αποφαινόταν πως τελικά σήμερα ή σε πολλές περιπτώσεις τα μαζικά κινήματα διαμαρτυρίας εξασθενούν, διότι ο λόγος τους δεν είναι ομοιόμορφος, αφού στα συλλογικά συλλαλητήρια ενσωματώνονται κατά βάση ομάδες αντικρουόμενες ως προς τη θεωρία και τις αξίες τους. Ωστόσο το "έμβλημα" των διαδηλωτών τα τελευταία χρόνια είναι η αποπυρηνικοποίηση και εκφράζουν ιδέες αντιπολεμικές. Το έναυσμα των συγκεντρώσεων αντίδρασής τους συνήθως (δυστυχώς) είναι η διακήρυξη και η πραγμάτωση ενός πολέμου, συνεπώς τα ιδεολογικά συνθήματα αναφέρονται σε ένα αντιπολεμικό κλίμα, με συνακόλουθα την απαίτηση ειρηνοποίησης, τις καταγγελίες αυθαιρεσιών, μαζικών δολοφονιών και εγκλημάτων πολέμου. Στα συνθήματα δηλαδή δεν ανευρίσκονται αντιφάσεις, μόνο στη σύνθεση των κινημάτων διαμαρτυρίας (η ανομοιομορφία στο ιδεολογικό υπόβαθρο και την πολιτική δράση ομάδων εντελώς διαφοροποιημένων).

    VI

    Η οικονομική πολιτική των κρατών μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της λεγόμενης κοινωνικής πρόνοιας, μόνο αν φροντίσει για τα συμφέροντα των ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων. Αυτό δεν επιτυγχάνεται, όταν ικανοποιούνται οι σκοπιμότητες κάθε ισχυρής χώρας στα πλαίσια των διεθνών συνασπισμών τους. Έτσι μπορούν να αποτύχουν και αυτοί οι συνασπισμοί, να διασπαστούν καταντώντας απραγματοποίητο όνειρο εξαιτίας της ενδεχόμενης αντίδρασης των αδύναμων εθνών που δεν επιβιώνουν και διακρίνονται για το οικονομικό έλλειμμα, την αύξηση του πληθωρισμού. Μια τέτοια πραγματικότητα επικρατεί προς ώρας και μπορεί να υποκινήσει τις πολιτικές διαφωνίες στο εσωτερικό των συνασπισμών των κρατών.

    Ελευθερία Μπέλμπα

    Μανόλη Βάγια

    Ποίηση χωρίς ενδοιασμούς
    26 Ιουλίου, 2007

    Μακριά από τον πολυθόρυβο κλεινόν άστυ της πρωτεύουσας της χοάνης της Αθήνας, σ' έναν τόπο μαγείας και ονείρου, που όλοι μας θα θέλαμε να βρεθούμε, με τους φημισμένους καταρράκτες του, την Έδεσσα, ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός και δημιουργεί τα ποιητικά της έργα, η κ. Ε. Μπέλμπα.

    Ποιήτρια μεγάλης εμβέλειας και αξίας έργου, όπως δείχνουν και τα βιβλία της που μέχρι τώρα έχει εκδώσει και συνεχίζει τον ίδιο δρόμο που άρχισε από την πρώτη της ποιητική εμφάνιση. Σταθερή και αμετακίνητη με την τεχνοτροπία την οποία επέλεξε, ώστε να την εξελίξει δημιουργώντας το προσωπικό της ύφος. Η κ. Μπέλμπα είναι μοντέρνα ποιήτρια, με όλες τις δυσκολίες που απαιτεί η μοντέρνα ποίηση και καταφέρνει να ανταποκρίνεται όχι μόνο στις ποιητικές απαιτήσεις της μοντέρνας ποίησης, αλλά να της προσθέτει στοιχεία που πριν δεν υπήρχαν και να την αναβαθμίζει ποιοτικά.

    Ανάμεσα στις άλλες απαιτήσεις της μοντέρνας ποίησης είναι και ο κοινωνικός προβληματισμός που είναι έντονος. Επειδή είμαι λάτρης αυτού του είδους της ποίησης και φυσικά την προσέχει περισσότερο, επομένως την γνωρίζω και την αντιλαμβάνομαι καλύτερα και δεν μπορώ να "ξεγελαστώ" με έργα που δεν έχουν καμιά ποιητική αξία. Έχω να επισημάνω πως η κ. Μπέλμπα προσδίδει στις κοινωνικές θλιμμένες αντιξοότητες του καιρού μας μιαν άλλη διάσταση, καθόλου εύκολη στον ποιητικό χειρισμό της. Αντιμετωπίζει το σημερινό κοινωνικό πρόβλημα, όπως φυσικά όλα τα ευαισθητοποιημένα άτομα, αλλά επιπλέον χωρίς ενδοιασμούς, δεν αποκρύπτεται πίσω από το πρόβλημα, προσπαθώντας να αποδώσει τις παθητικές σκέψεις της, αλλά το μάχεται, γίνεται ο εχθρικός του αντίπαλος και με τις προτάσεις της παίρνει στάση ζωής απέναντι στην κοινωνία, επειδή αρνείται η ποιήτρια την δομή της, όπως είναι διαμορφωμένη. Έτσι καλεί -απαιτεί- από τους ηγέτες και ιθύνοντες να συμβιβαστούν με το ανθρώπινο σύνολο και να διαφοροποιηθούν, σύμφωνα με τις ανάγκες του.

    Είναι η αγωνίστρια-ποιήτρια, όπου στο πνευματικό της οπλοστάσιο διαθέτει όλες τις αρετές, ευγένεια, λεπτότητα και δύναμη λόγου, στοιχεία τα οποία είναι αναγκαία για την τέχνη και τη βελτίωση της κοινωνίας μας.

    Μανόλης Βάγιας

    Αλέξανδρου Βαρόπουλου

    "Προσεγγίσεις- κριτικά σημειώματα"
    December 28, 2004
    Καμιά φορά εκεί που κάθομαι ήσυχος
    έρχεται μια κουβέντα να μ' ενοχλεί
    νομίζεις χαριτολογώντας
    κι αυτό είναι πια?
    παίρνω τις στράτες έρημος
    πνιγμένος στη σιωπή και το παράπονο
    συλλέγω ερωτήματά άστοχα, αναπάντητα.
    Τι θέλω;
    Εγώ δε θέλω τίποτα.
    Εσείς τα θέλετε όλα.
    Λύσεις δεν ψάχνω σε προβλήματα.
    Προβλήματα δεν έχω.
    Τι έχω;
    Συχνά δεν έχω τίποτα
    κι αυτό είναι που σας φταίει.

    Διαβάζοντας αυτούς τους στίχους της ποιήτριας Ελευθερίας Μπέλμπα στις "Φθινοπωρινές νότες" (πρώτη ποιητική συλλογή- 1994) ήρθαν στη μνήμη μου τα λόγια του Γ. Λούκατς, "όποιος έχει διάθεση να απελπίζεται, είναι ο καλύτερος καιρός", στο βιβλίο του, "Μελέτες για τον ευρωπαϊκό ρεαλισμό" γραμμένο μετά το β΄ παγκόσμιο πόλεμο.
    Το κοινωνικό και οικολογικό τοπίο της σημερινής εποχής δεν είναι λιγότερο άγριο και σκληρό, με τη διαφορά ότι τότε αφήναμε πίσω μας τα ερείπια του πολέμου, ενώ σήμερα παρακολουθούμε τις καταστροφές και τις χίμαιρες που έρχονται. Η ποίηση είναι μια αγωνία, ένας φόβος, μια ηδονή. Είναι η επιστήμη των άλυτων προβλημάτων, που όμως τα φωτίζει, τα αποκαλύπτει, τα προμηνύει και δεν μπορεί κανείς να μη συμφωνήσει με την ποιήτρια σ' αυτό που γράφει: "Λύσεις δεν ψάχνω/ σε προβλήματα".
    Στη δεύτερη ενότητα, "Μοναξιά", η ποιήτρια μας δίνει με έμπνευση και δυναμισμό τη σκληρή διάσταση της μοναξιάς του σημερινού ανθρώπου, την οποία νιώθει "στα κουφάρια των τσακισμένων καραβιών" και την αγγίζει "στο φυλακισμένο κήπο" και την αισθάνεται "στη θλιβερή ευδαιμονία των δέντρων" και τη βλέπει "στα ποτάμια των ωρών".
    Από την ίδια ενότητα παραθέτουμε ένα αυτούσιο απόσπασμα, για να καταδειχτεί καλύτερα το τάλαντο της ποιήτριας Ελευθερίας Μπέλμπα:

    Χωρόχρονος σφοδρή μανία
    να τριβελίζει το μυαλό που στάθηκε προχτές
    σ' ένα ροδόχρωο σύννεφο
    πάνω από τη μορφή που φεύγει βιαστικά
    αβάσταχτα πικρή ζωή της πολιτείας
    σα γεύση λάσπης μετά από νεροποντή
    στις καπνισμένες στράτες,
    κεραμιδιά σκεπή παλιάς εστίας,
    κοντάρια αθάνατης σημαίας
    δρόμος ατέλειωτος τραχύς.

    Από την ενότητα "Επιθυμίες", όπου υπάρχουν μικρά, ωραία και κάπως αισιόδοξα κι ευχάριστα ποιήματα, παρά το γενικό κλίμα μελαγχολίας που διαπερνά το βιβλίο, θα παραθέσουμε σχεδόν αυτούσιο το ποίημα της σελ. 40:

    Βρέθηκες εκεί ολωσδιόλου ξαφνικά.
    Φεγγάρια κλωθογυρίζουν τη σάπια βάρκα
    είναι δυο άστρα που χορεύουν στο νερό
    κύματα βουνά χλευάζουν, δέρνουν την άμμο.
    Πώς να ταξιδέψεις απόψε;

    Θα τελειώσουμε την περιήγησή μας στις "Φθινοπωρινές νότες" με τους στίχους της σελ. 19:

    Βρεγμένα χωράφια και πλαγιές
    από βροχές που άργησαν να' ρθουν μα
    πέφτουν βάναυσα, τρυπούν τις φυλλωσιές
    ολόκληρο εικοσιτετράωρο με
    το θάνατο στις άκρες των ματιών,
    δάση νησιών που δεν επισκεφτήκαμε,
    φίλους που ξέχασαν ν' αποχαιρετίσουν πριν
    αποδημήσουν για εδάφη άνυδρα,
    στίχους που τσακίσαμε εν ώρα ευδαιμονίας.

    Αφήνοντας τους αναγνώστες ν' αναπολήσουν τη δική τους σουίτα της βροχής πάνω στη δική τους κεραμοσκεπή στα ατέλειωτα δικά τους εικοσιτετράωρα του χειμώνα…

    Αλέξανδρος Βαρόπουλος

    Γιάννη Χατζηιωάννου

    βιβλίο: "Ποιητικά θέματα Δ΄- β΄ τόμος"
    Επειδή είναι αδύνατο να περιδιαβούμε έστω και σε γενικές γραμμές όλο το ποιητικό έργο της Ελευθερίας Μπέλμπα, θα περιοριστώ και πάλι συνοπτικά στα πιο βασικά σημεία της ποιητικής της προσφοράς- όπως κάνω με όλους τους ποιητές- που θα φανερώνουν ένα μέρος από την ομορφιά, τη δύναμη και την αλήθεια καθώς και αξία του έργου της:
    Αρχίζω από τη συλλογή "Poesis modus"(1996) και θα συνεχίσω με τα "Δίχτια"(1996) και την "Αμόλεχο" και θα προσπαθήσω να σας ξεναγήσω αισθητικά και νοηματικά στα σπουδαιότερα και στα πιο όμορφα σημεία της σημαντικής αυτής ποιητικής γραφής.
    Μπορεί ν' αρχίζει σαν πνευματική διαμαρτυρία μιας αναγνώρισης που πάντα αργεί- υπάρχει δυστοκία στις σωστές και δίκαιες κρίσεις απέναντι στο έργο των νέων μας λογοτεχνών και καμιά φορά υποτονικό ή ψυχρό το ενδιαφέρον, που γεμίζει την ψυχή τους απογοήτευση και άδικη πίκρα- ωστόσο όμως είναι ανάγκη να προχωρήσουν τα πράγματα της ποίησης πολύ μπροστά κι αυτό γίνεται μόνο με την ανθρωπιά, μ' ελεύθερο πνεύμα και πραγματική δικαιοσύνη. Η ποίηση δε σταματά στα δικά μας σύνορα ούτε στις υποκειμενικές μας κρίσεις, έγινε πια υπόθεση αγάπης, υπόθεση όλου του κόσμου. Έτσι πρέπει να την αντιμετωπίζουμε.

    Απόβραδα από τις προσδοκίες μας μακριά
    συμπόσια να υποστούμε ανελέητα μην
    αντέχοντας να διαμαρτυρηθούμε
    για μια επέμβαση στο βάσανό μας.
    Πώς να τελειώσει η ποίηση
    αφού ποτέ δε σώνει η αλήθεια πριν
    από το θάνατό της; (Poesis modus)

    Αυτή είναι μια νομοτέλεια τραγική της πιο άδικης οδύνης, όμως ο σπόρος της ποίησης, όπου να ταφεί, μια μέρα κάνει ρίζες, φέρνει κλώνους, άνθη και καρπούς και μας δικαιώνει:

    Αχνά αστέρια της ανάμνησης στο σύθαμπο
    αχνά από νεφελώματα που ξέφυγαν το χρόνο
    κι όλοι εμείς
    αργά βαδίζουμε ανάμεσα στις θάλασσες,
    βουνά, ελαιώνες, μάρμαρα,
    πέτρινα σώματα νεκρά στις κορυφές των οίκων,
    τους απογόνους ζωντανής ψυχής αιώνες και αιώνες
    αργά μας βασανίζει κάτι. (Poesis modus)

    Από αυτό το "κάτι" όμως βγαίνει και η προσωπική μας λογοτεχνική ιστορία από τον καημό που μεταμορφώνεται σε ζωή και τέχνη. Και από τα όνειρα!

    Λέω για μορφές που χάθηκαν
    με το παράπονο στην άκρη των ματιών.

    Μάτια γεμάτα περισυλλογή
    ταξίδευαν στα πράγματα με τρυφεράδα
    δεν άγγιζαν τα πράγματα από φόβο
    μήπως ματώσει η έγνοια την υπόσταση
    κι ύστερα να ματώσει την ψυχή τους.

    Ψυχές κοπιαστικές από ανάγκη
    να ελαφρώσει η ζωή από βάρη του αναπότρεπτου
    με μια ρυτίδα στων επιζώντων τον καθρέφτη χαραγμένη
    μόνο με μια ρυτίδα και κουράγιο
    να λυτρωθεί τουλάχιστο η ευθύνη αξιοπρέπειας.

    Λέω για τους ποιητές που ομολογούν
    συνηθισμένοι άνθρωποι όσο ένα στάχυ. (Poesis modus)

    Έτσι περνά μέσα απ' τον πόνο η ζωή κι όλη η ποίηση. Ο πόλεμος είναι ασταμάτητος, σκληρός, μα η Ε. Μπέλμπα έμαθε πια να μη λυγίζει, κυρίως να μην υποχωρεί. Την οδηγεί σωστά η άγρυπνη ποιητική της συνείδηση και συνεχίζει το δρόμο της, τον εσωτερικό και τον εξωτερικό της αγώνα! Ξέρει να ζει αυτόν τον ιερό πόλεμο, όχι μονάχα να τον ζωγραφίζει...

    Νύχτα λευκή σερνάμενη στις λέξεις μου
    βρίθει νωθρή από
    σεντόνια επαγρύπνησης
    έρημη πόλη ανάμεσα
    στα πράσινα περίπτερα
    εθνολογία κέρδους στους αιώνες αύριο
    να' χα δυο χέρια ακόμα να βαστώ τους πίνακες,
    μία ψυχή ακόμα, αφού
    ποτέ δε στέγνωσε το αίμα των θηρίων
    κάμποι που άπλωσαν τον ίσκιο τους
    είδα τριγύρω μου χιλιάδες νεύματα
    αλήτες που μαυλίζουν τους απέραντους ελαιώνες
    σκορπίσαν τ' αγιοκέρια τους
    ψηλά στην κουπαστή τρεκλίζει ο στίχος μου
    μήπως λησμονηθεί τουλάχιστο η λέξη,
    τ' αστέρι του Μαγιού αναγεννηθεί
    χάρτινα σύμβολα στο διάβα
    της πανοπλίας του Έκτορα
    ένα χέρι πεθαμένο στους καημούς,
    ένα σφαγμένο περιστέρι για τους γείτονες,
    ποίημα κατεργασμένο, ατέλειωτο
    ποτέ δε θα σκαρώσω έργο ζωής ολότελα.
    Νύχτα λευκή σερνάμενη στις λέξεις μου.(Poesis modus)

    Η λευκή νύχτα θα οδηγεί την ποιήτρια σε νέα φανταστικά ταξίδια ποιητικής παραφοράς και τις εξάρσεις του Υπερρεαλισμού, θα φτάσει και σ' άλλα λιμάνια όμορφα πρωτόγνωρης χαράς.

    Ένας χειμώνας λιόλουστος
    σέρνεται σαν αέρας πάνω στα
    προσωπικά κτερίσματα χώρου εσώκλειστου.
    Μυριάδες αναπάντητα ερωτήματα
    στην ποίηση όλα
    είναι αυτά που ξέρεις
    και νιώθεις εξαρχής.
    .........................

    Αφοσιωμένο βλέμμα στην αυγή
    βήματα σταθερά, ανέπαφα
    απ' την οχλαβοή
    ποιος μου απευθύνεται οικεία;
    .........................

    Η ποίηση γυρνά στο νου όλες τις ώρες
    με στίχους ακατάλυτους.
    Κοίτα,
    πως μου τελειώσαν τα θαλασσινά τοπία
    κι απόμεινε η κραυγή της λέξης.
    Ένας χειμώνας λιόλουστος
    και η γραφή αρχόντισσα
    στο αδέσμευτο συναίσθημα
    να οικοδομείς το δρόμο με τα χέρια σου.
    (Poesis modus)

    Ποίηση για την ποίηση και όλο δυναμώνει τόσο η ποιότητα όσο και η αυθορμησία. Οι εικόνες γίνονται λέξεις και οι λέξεις εικόνες, τα οράματα ζυμώνονται με την ελπίδα και γίνονται δράση, αισθητικό αποτέλεσμα. Στη δροσιά της έμπνευσης και στη συμπύκνωση των εννοιών καθρεπτίζει το αληθινό του πρόσωπο κάθε ποιητής, με χιλιόμετρα ώρες τα πνευματικά του οικοδομήματα. Κυρίως όμως με πίστη.
    Στη συλλογή "Δίχτια" (1996) η ποιήτρια Ελευθερία Μπέλμπα καταγίνεται με κοινωνικούς προβληματισμούς, ζητά μια κατανόηση που ποτέ σχεδόν δε φτάνει, νυχτώνεται μαζί με τη χλωμή ελπίδα. Η θλίψη όμως είναι παρούσα, φαίνεται καθαρά, νιώθεται και τα καράβια του πόνου ταξιδεύουν με βροχή…Όμως ο εσωτερικός αγώνας αποκτά πιο μεγάλη σημασία για το παρόν και το μέλλον και γι' αυτό προσπαθεί κι αυτό περνά μέσα σε μια ποίηση απελπισμένα. Αυτά τα πράγματα δεν έχουν μόνο διάρκεια, έχουν συνέχεια και πρέπει να έχουν και συνέπεια.

    Χέρια μακριά απλωμένα
    γράφεται ο τόπος κίτρινος.

    Πάνω σε σιδερένια μαύρη γέφυρα
    θάρρος υποκρισίας άπλετο.

    Όπως ένα παιδί τυφλό, ένα ζώο
    βαθιά ρυτίδα αχρείαστης νεότητας.(Δίχτια)

    Εικόνες προβληματισμών και προβληματισμοί εικόνων. Όλα σχεδόν κρύβονται έντρομα, ακόμα κι η ποιητική αλήθεια αλληθωρίζει ή χάνεται επάνω ή κάτω από τη μαύρη γέφυρα της υπομονής και της επιμονής. Πρέπει κάτι να υψωθεί εκεί, να αντέχει. Τι να είναι άραγε! Μα η ίδια η ποίηση είναι πάλι. Αυτή θα φέρει και τη λύτρωση:

    Συχνά ο κήπος συλλαβίζει ονόματα κυρίως
    την ώρα του αποχωρισμού της μέρας
    ονόματα που μείναν αξεδιάλυτα, αόριστα, ιδέες
    τέτοιες γκρεμίζουν άριστα τον κόσμο των πνευμάτων
    τον κόσμο που όλοι ζούμε παίζοντας
    και προσδοκούμε παίζοντας.
    Συχνά το σπίτι αφουγκράζεται εσένα
    και ξεκινά ακίνητο παιχνίδι στερημένο
    στην υγρασία των τοίχων, τις μπογιές που
    ξεφτήσαν καταπίνοντας τους μύθους
    τρέμει καλοκαιριάτικα σαν πόνος κρατημένος
    πίσω από ενθυμήσεις χάρτινες, βρεγμένες.(Δίχτια)

    Στο τελευταίο της ποιητικό βιβλίο, "Αμόλεχος"(1999), που κυκλοφόρησε η ποιήτρια πάλι στην Αθήνα και απ' τις εκδόσεις Νέα Σύνορα, ανακάλυψα ένα πιο μεστό ποιητικό λόγο. Η Ε. Μπέλμπα έδωσε στο βιβλίο της θεατρική μορφή αρχαίας τραγωδίας με οκτώ πρόσωπα (Άγχης, Εύνορος, Καλκίρη, Κήρυκας, Λαός- αντιπροσωπεύει τον αρχαίο χορό- Ολέδμη, Πάργινος και Ρέσλια). Με τα "αρχαία" αυτά ονόματα παρουσιάζει τη σύγχρονη τραγωδία της ανθρωπότητας που όμως φαίνεται πως δεν έχει ούτε θα έχει ποτέ τελειωμό!...Είναι θεατρικό έργο διαχρονικό που αφορά το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, ανάλογη είναι και θα είναι η πνευματική του ακτινοβολία. Μερικά αποσπάσματα:

    Λαός
    Πως να σταθείς και πως να ανιχνεύσεις
    το θάνατο το στάσιμο στην πέτρα,
    τα χνάρια σε δική μας γη διττή,
    αστροπελέκια πλάι στο μαύρο κύμα.

    Τ' απόβροχα στο αίμα ανασαίνουν
    σαν πυραχτώσεις οδυρμού αδίκιωτου,
    σαν άγγελοι ανάστασης του μόχθου
    σέρνουν σιμά τους τα πελώρια αναστήματα,
    παρέχουν τη δουλεία στα Τάρταρα,
    γράφουν με μαχαιριές αποθανόντα πλήγματα.

    Πώς να σταθείς και πώς να ανιχνεύσεις
    τις ώρες που αποσβέσαμε στην πάλη,
    κραυγές μεστές ήπια οράματα,
    αγέρωχες αρνήσεις τυραννίας.

    Τ' απόβροχα στο αίμα ανασαίνουν.
    .........................

    Πάργινος
    Βαστώ μια ύστατη φορά αγωνίας κι όλο
    ορκίζομαι να πάψω να φοβάμαι, αλλά
    το μερτικό μου ανοίγεται σε μια σκιά
    θανάτου κάτω από φλογισμένες αποθήκες πυρομα-
    χικών, σειρήνες εγρήγορσης, τρομο-
    κρατίας, εμβατηρίων.
    .........................

    Άγχης
    Πορεύομαι στη γη του οδυρμού της
    προχτεσινής συνέλευσης, αποκλεισμένα απ' τον
    οβορό τα περιστέρια.
    .........................

    Λαός
    Και να που από την αυγή μορφάζει το καλοκαίρι με
    θυσανωτές πλεξούδες ροδοκόκκινες στη ρέουσα χαίτη του.
    .........................

    Καλκίρη
    Καρδερίνες αδράξαν όση αυτονομία κληρονόμησαν και
    ο ποιητής είχε το δίκιο με το μέρος του.
    .........................

    Λαός
    Τα πράσινα χαράματα αναδύονται, όταν ξαποσταίνουμε
    συνήθως στ' άρμενα ένοπλων δυνάμεων με μάτια χαμηλά
    που βρίσκουμε ξανά στο ίδιο χρώμα.
    .........................

    Καλκίρη
    Οπλισμοί σαυροειδείς, τέρατα πάνω απ' τους
    γύψους περαστικών εκείνο τον Ιούνιο?
    ομάδες νέων σαφρακιάζαν στο κατώι
    οίκων βομβαρδισμένων μόλις φυγαδεύοντας
    για ένα εικοσάλεπτο τουλάχιστο τα πόδια
    τους και το νου στα υπόγεια τούνελ. (Αμόλεχος)

    Εμείς όμως δεν πρόκειται να φυγαδεύσουμε κανένα από τα φωτεινά αυτά μηνύματα να πούμε μόνο πως έτσι θα συνεχίζεται και η τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου μέσα σ' ένα κόσμο που θεοποίησε το ψέμα, την αρπαγή και την απάτη, αφού δολοφόνησε για πάντα το λευκό περιστέρι της ειρήνης!

    Ολέδμη
    Πηγαίνουν τα φαντάσματα στο υπόστεγο
    σοκάκι? το ένα ορθό σε μια γωνιά
    τρομοκρατώντας τους περίλυπους
    προσκυνητές των τάφων θυμάτων.(Αμόλεχος)

    Έτσι διαιωνίζεται το κακό και η φρίκη του πολέμου εξακολουθεί σε πείσμα της αγάπης που εξορίζουν στα ξερονήσια οι βάρβαροι όλων των εποχών. Μια μέρα όμως, όπως γράφει ο μεγάλος μας Ο. Ελύτης, "τα όνειρα θα πάρουν εκδίκηση". Και τα όνειρα της ποίησης είναι μέσα στην αθωότητα της στοργής, τα μόνα που δεν έχουν θάνατο.

    Γιάννης Χατζηιωάννου

    Κυριάκου Ι. Βαλαβάνη

    "Δίχτια", ποίηση, εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 1996:
    και σ' αυτό το έργο της Ελευθερίας Μπέλμπα σκιαγραφήθηκε ο μη βλεπόμενος κόσμος. Ένας κόσμος ασύχαστος, ανικανοποίητος, αδικαίωτος που πάλλεται ανάμεσα στην αλήθεια και το όνειρο και προσπαθεί να τον δικαιώσει βλέποντας δικαιωμένους τους ανθρώπους.
    Και εδώ πεσιμισμός, αποκαρδίωση, θλίψη, οδύνη και πόνος αλλά και στοχαστική, ρεμβαστική διάθεση, για να ισορροπηθούν τα ανισόρροπα. Λόγος και χρόνος δίνουν ουσία, το παρόν συνταιριάζεται με το παρελθόν και μας αφήνει μέσα στην ασχήμια του κόσμου έστω νοερά να στοχαστούμε, να επικοινωνήσουμε με το νοητό και υπερβατικό και στα εκφραστικά στοιχεία του λόγου της να δούμε το χτες των αναμνήσεων και τη φρικιαστική ατμόσφαιρα του καιρού μας. εντυπωσιακός ο διάλογος ή μονόλογος του στίχου της, μας αφήνει όμορους στον ψυχισμό και στην ατμόσφαιρα του χτες μεταφυσικά, υπαρξιακά και με τη δεητική και σιωπηλή μας προσευχή μυστικά και αθόρυβα να πούμε "ελέησόν μας, Κύριε…".
    Μέσα στις ατέλειωτες αναζητήσεις προσπαθεί να αγκαλιάσει τη ζωή και τον άνθρωπο και σ' αυτή την ξεχωριστή διαδρομή της αγάπης συναντά τις αδιερεύνητες περιοχές τους και άγνωστες πολλές από τις πτυχές τους. Μη μπορώντας να επικοινωνήσει με τα αίτια, επικοινωνεί με τα αιτιατά, τα αποκρυπτογραφεί και με βαθύτερη αυτογνωσία επιζητεί το ζητούμενο αγαθό, αλλά, φευ, είδε έναν κόσμο με ρηχές κουβέντες, να μην ελέγχει τις συνειδησιακές του αντιδράσεις, να σέρνεται μέσα στην άγνοια και την πάλη, να συμβιβάζεται με αθέμιτους συμβιβασμούς, να είναι αδύναμος να αντιστρατευτεί την ασυδοσία και παρακμή, επειδή τον έχουν δέσμιο και δικτυωμένο αυτοί που υπηρετούν το ψέμα και τη βία.
    Μέλος κι αυτή της απανθρώπου κοινωνίας μας προσπαθεί με την εσωτερική της ελευθερία να μείνει κυρία της αξιοπρέπειας, έδωσε τις αποδείξεις της κι έτσι μυστικά κι αθόρυβα κάνει το μίσχο στάχυ της ελπίδος και του δικαιώματος να είναι άνθρωπος και αυτό το κορύφωμα της συνέσεως και της υπερηφάνειας δεν το κράτησε μόνο γι' αυτήν, αλλά το έκανε τραγούδι, ποίηση, ύμνο και λόγο επικοινωνίας με την έντιμη φωνή της, για να νοηματίσει και τη δική μας ζωή. Έριξε κι αυτή το δίχτυ της, για να τραβήξει (σε όσους το θέλουν) από τα δίχτια της αράχνης του Αρμαγεδόνος και των σκοτεινών επιτελών του.
    Η ζωή μας γέμισε ναρκοπέδια, απρόοπτα, ανεπίτρεπτα, εκνομικεύτηκε το ψέμα, μας άνοιξε μέτωπα πάλης. 'Aρχισε πάλι να διαφαίνεται δειλά και ύπουλα το σχέδιο των "μεγάλων" για το ξαναμοίρασμα του κόσμου κι άλλα πολλά ων ουκ έστι αριθμός και το ισχυρό κατεστημένο να επιβάλλει την παρανομία με τη συμπαιγνία των απόψεών του. Για όλα αυτά που γνωρίζουμε και την άγνωστη πλευρά τους αγνοούμε, κάνει την κοινωνική της κριτική και μας γνωρίζει πως η ευθύνη είναι ατομική και συλλογική, χρειάζεται αγώνας και κριτική επόπτευση.

    Διαβάζουμε ενδεικτικά στα "Δίχτια":

    ΦΩΝΕΣ
    Α

    Χαμηλωμένα σπίτια, δοκάρια εγκαταλειμμένα
    αργοσβήνουν ολόγυρα οι αυλές
    που κουβαλούν γαλάζιες αστραπές παιδιάστικες
    στεγνός περίβολος ναού στο ύψος
    της στράτας που κατρακυλά ίσαμε το περιτείχισμα
    λίθινων σκουριασμένων βράχων πάνω
    από επικίνδυνη χαράδρα.

    Η νύχτα όλο ξεμακραίνει από τότε
    αποχωρίζεται αυθόρμητα την ουσία της
    αγριεμένη από τραγική αφετηρία
    ευνοημένη κατάληξη ευτυχίας
    μέχρι να οριστεί το μάκρος και το λάθος
    της έννοιας ευδαιμονία
    ως πέπλο νυφικό παρατημένο αφού
    πρόφτασε να καρπίσει ο όλεθρος.
    Η νύχτα όλο ξεμακραίνει από τότε-
    και ξέχασα πως έμπηξα τα δάχτυλα στο σώμα
    δίχως να σπάσω ούτε στιγμή κι ακόμα
    πως ξεμύτισε γελώντας, θρηνωδώντας
    η αυγή από αντικρινά βουνά στο δάσος.

    Β

    Ήταν περίπου τέσσερις το απόγευμα άδολοι ταξιδιώτες στο ανοιχτό πέλαγο χαζεύαμε τους γλάρους που γκρεμίζονταν μαζί με τα οράματά τους.

    Πίνουμε γύρω από το ξύλινο τραπέζι
    ευχόμαστε ο καθένας το δικό του
    αναγνωρίζουμε τα' ανεπανάληπτο της ομορφάδας και
    της ώρας- δίχως βλέμμα
    αγάλματα στιγμές
    πέντε έξι είμαστε αθώοι, υπόλοιποι ένοχοι
    στο σύνολο συντρόφοι.
    Έτσι ο χειμώνας επιμένει να ξαπλώνεται
    θαρρείς και κάθε άφιξή του τον παρουσιάζει
    πιότερο ταλαιπωρημένο από πριν
    συνέχεια δακρύζει κι αμαυρώνεται
    πενθά την άμοιρη υπόστασή του γιατί αλήθεια
    μονάχα εγώ θρηνώ τον άστοργο εαυτό μου.

    Κυριάκος Ι. Βαλαβάνης

    Κυριάκου Ι. Βαλαβάνη

    "Poesis modus", ποίηση,
    εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 1996:
    το βιβλίο, "Poesis modus", είναι το τρίτο ποιητικό έργο της Ελευθερίας Μπέλμπα. Πολλά χρόνια υπηρετεί με επίγνωση και λαχτάρα τα Γράμματα και ώριμη και δόκιμη δημιουργός καταξιωμένη από την πρώτη στιγμή καταθέτει τη δική της ποιητική εμπειρία και φωνή σε μια φυσική μετάλλαξη, αλλά και σεβόμενη την παράδοση, την ευαισθησία, το πνεύμα, το λυρισμό της. Ποίηση με τέχνη και τεχνική.
    Ξέφυγε των τετριμμένων, έχει μια άλλη αρχοντιά και ποιότητα, σε προβληματίζει, στέκεται με δέος και σεβασμό, πιστεύεις ότι κάτι άλλο γίνεται μέσα σου, μια αναζήτηση οραμάτων, μια προσέγγιση των μυστηριακών εννοιών της ζωής και των προβλημάτων της. Ποίηση μηνυμάτων, εγρηγόρσεως, διαφορετικής δυνάμεως που σε ανατείνει, σε θεώνει, σε εκστασιάζει και σε οδηγεί σε χώρους λυτρωτικής προσδοκίας. Αναδημιουργεί έναν κόσμο με παρθενικό έδαφος. Έχει μια επανάσταση αγάπης, μια επανάσταση οργής, αγώνος, διαμαρτυρίας για όλα τα κακώς κείμενα του κόσμου, για τα σαθρά κατεστημένα. Ελεγειακός πολλές φορές ο λόγος, ζωγραφισμένος με ασπρόμαυρο χρώμα- περίβλημα, ακριβώς γιατί θέλει να παρουσιάσει τη σκληρότητα των πραγμάτων για ό,τι συγκλίνει και ταυτίζεται ή όχι.
    Μια ποίηση με εκφραστική δύναμη που αντικατοπτρίζει την ευγένεια της ψυχής της ποιήτριας, το προνομιακό της ενδιαφέρον, την κορύφωσή της σαν ανθρώπου. Ένα έργο που σκιαγραφείται μέσα στο στίχο της η τοιχογραφία του σημερινού κόσμου με τα βιώματα και τις μνήμες, με τα φευγαλέα του σκιρτήματα, τη "μυστηριακή" του ζωή μέσα στις αντιθέσεις, την εσωστρέφεια και μοναξιά του, το εξαρτημένο κύρος και την αξιοπρέπειά του. Μέσα από το, με φιλοσοφική διάθεση και εσωτερικό διάλογο, έργο της εμείς βλέπουμε το ανύσταχτο, ανήσυχο κι ερευνητικό πνεύμα της να ασχολείται όχι με τα προβλήματα, αλλά με τις λύσεις αυτών.
    Ζύγιασε και ζυγιάζει στις συνθετικές διερευνήσεις του στίχου της τα βάσανα του κόσμου, ζει στην εποχή του, αλλά και διακριτικά του θυμίζει το χθες, για να του πει ότι υπάρχει μέσα μας η νοσταλγία, προκειμένου ο εραστής της ζωής κόσμος μας να μη μας ωθεί να βλέπουμε μόνο τις ρομαντικές του επιδράσεις. Μια ποίηση οπτικών εικόνων κι επεισοδίων που μας παρουσιάζει όλο το φαύλο κύκλο της ζωής που προσπαθεί να συναρμολογήσει με τη διαισθητική της σύλληψη. 53 ποιήματα γεμάτα οιμωγές, επειδή έλειψε απ' τους ανθρώπους η αγάπη, η κατανόηση, το "αλλήλων τα βάρη βαστάζετε", η ανθρωποζεστασιά και τοπ απλήρωτο χαμόγελο. Ας χαρούμε δείγμα της γραφής της:

    ΧΧV

    Με υφάσματα σκισμένα σε υδάτινες πτυχές περιδιαβαίνουν τ' ακρογιάλια
    ασθμαίνοντας τις ευωδιές νεκρών που βούλιαξαν παντοτινά στα βύθη
    αναπαυσάμενοι από αγώνες μάχης προηγούμενης, τους ίσκιους των ονείρων.

    Δίχως μιλιά δε σμίγουν τα κοράλλια που κούρσεψαν αγνοί ασφόδελοι,
    άπειροι, απειλητικοί περπατητές? ένας σταυρός σου, Κύριε, καρφωμένος
    μες στων ορίων την τραχιά ανασεμιά, τις πέτρες του γιαλού- άστοχο πανηγύρι

    σε πήραν με μαράζι να γυρνάς πεδιάδες, κουρσεμένη ανάσα από νεροποντές, Άλκηστη των προγόνων, του ολέθρου. Τα' ατλάζι, οι μάντρες πλάι στο λείψανο για πολλοστή επανάληψη, σφρίγος στο έδαφος που ξέρανε τα δέντρα

    ποτέ δε συγκρατώ ονόματα(ιτιές, φτελιές), όπως εξομοιώνεται το πλήθος που θεμελιώνει ίδιο πρόσωπο. 'Aλκηστη, νίκη του Αχέροντα, ξαστόχησες τη βούληση μ' ένα θυσιαστήριο ρόγχο. Οι ελιές, τα κυπαρίσσια, περιστέρια,

    τριζόνια, αγκαθότοποι, ο λόγος ο μοναχικός της ποίησης υφαίνουν αναμνήσεις ν' αγκομαχείς πασχίζεις σάμπως ν' αδυνατίσεις το σιρόκο επιτέλους, 'Aλκηστη απεραντοσύνης πνεύμα, με κραυγές των όμβρων του χαμού.

    Πώς να λογοδοτήσω γι' ανερμήνευτες αράδες των ύμνων πορφυρή αχτίδα τώρα

    που έμαθα για την ευαισθησία, απάντησα τη λευτεριά αρχή και τέλος. Στα τρίστρατα εξηγείται το διευκρινισμένο, χωρισμένο απ' όμοια τερτίπια τόσο

    επιμερίζουμε τα' απόλυτο σ' εκφάνσεις ,διακυμάνσεις. Πράσινα στάχυα, δολερή γραφή που καταπαύεις άπνοιες, ευθυγραμμίζεις απουσίες. Στα χέρια, στα δάχτυλά σου διάβασε ο Απόλλωνας πρόσφορο ελεγείο, ποιητή, πικράθηκε

    γιατί όλα έρχονται, παρέρχονται, σμιλεύεις απελεύθερος νοήματα αδιανόητα οι ελιές, τα κυπαρίσσια, περιστέρια να πάψει ο οίστρος, να καρατομηθεί για τεθνεώτες ολοκληρωμένος λόγος, θείος διθύραμβος άνομης πολιτείας.

    Κυριάκος Ι. Βαλαβάνης

    Μιχάλη Σταφυλά

    "Διαρκής ιστορία της νεοελληνικής
    λογοτεχνίας", Περιοδικό- εκδόσεις "Πνευματική Ζωή"
    Η Ελευθερία Μπέλμπα, καθώς μας ενημερώνει η Ταϋγέτη Γεωργίτση, εξέδωσε το βιβλίο με τίτλο "Αμόλεχος", που θυμίζει αρχαία τραγωδία. Υπάρχουν τα πρόσωπα, οι διάλογοι, η κοινή γνώμη, ο λαός κ.α.

    Πώς να σταθείς και πώς να ανιχνεύσεις
    το θάνατο το στάσιμο στην πέτρα,
    τα χνάρια σε δική μας γη διττή,
    αστροπελέκια πλάι στο μαύρο κύμα.

    Στην ποίησή της ζωή και θάνατος αντιμάχονται και ο θάνατος πανταχού παρών. Οι στίχοι με βαθιά φιλοσοφική διάθεση εκφράζουν μια ποίηση μεστή, ουσιαστική και τραγική, σεφερική με στοιχεία αρχαίας τραγωδίας που συνθέτουν το πυκνογραμμένο έργο της, γεμάτο εικόνες και συναισθήματα, χωρίς να αντιγράφει κανέναν. Με το δικό της τρόπο έκφρασης ζωντανεύει και αναταράζει την ψυχή του αναγνώστη. Εικόνες ζωντανές, γεμάτες χρώματα και ήχους, καταγράφουν τη φωτογραφία των διαλόγων και των ηρώων της.
    Ποίηση ανθρωποκεντρική με γλώσσα πλούσια και ουσιαστική γνώση της. Μοντέρνα και κλασική μαζί, οδηγεί το έργο της με σεβασμό και σοβαρότητα, με ευαισθησία και ρεαλισμό, με τρυφερότητα και ειλικρίνεια.
    Στο έργο της, "Η κυρία 'Aλρα" (ποίηση, "Νέα Σύνορα", Αθήνα 2002), διακρίνονται δυο ενότητες: "Α΄ Το καθεστώς των συγκυριών" και "Β΄ Λόγος προσωπικός". Το βιβλίο λοιπόν δένει δημιουργικά τον ποιητικό με τον πεζό λόγο, για να δοθεί ένα συναρπαστικό αποτέλεσμα, πολυθεματικό που καταχτάει τον αναγνώστη με την ιδιοτυπία του την εκφραστική. Γράφει στον "προσωπικό της λόγο":

    Αισθάνομαι δεσμευμένη με μια τάση τακτικά να παρακάμπτω την
    αμελησία και την αυτοδυναμία μου, διότι εξάπτεται η αθυμία
    των άλλων- σ' αυτό το αυθαίρετο πόρισμα κατέληξα απ' την επε-
    ξεργασία της επανάληψης. Αντιπαρέρχομαι τις αρνητικές συνέ-
    πειες, όπως ο εγκλεισμός της σκέψης μου, πράγμα που για τους
    διανοούμενους παραπέμπει στην ανυπαρξία και με το δίκιο τους.
    Μέσα από μεθοδολογικούς συσχετισμούς των κοινωνικών ιδεών που
    διακυβεύονται, όσο κι αν ευελπιστούμε, ποτέ δε θα παλέψουμε το
    αναπόφευκτο...

    Η Ε. Μπέλμπα αποφεύγοντας τον εγκλεισμό της σκέψης της σε ορισμένα πρότυπα, δημιουργεί μια φιλολογική σχολή, έναν διαφορετικό τρόπο γραφής ου φυσικά έχει τη λογική του ταυτόχρονα με την τέχνη και την τεχνική του λόγου της.

    Μιχάλης Σταφυλάς

    Πάνου Ν. Παναγιωτούνη

    κριτική βιβλίου σε εφημερίδα "Αμόλεχος",
    εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 1999
    "Είσοδος καλοκαιριού/
    στ' αγιόκλημα/
    και τις πορτοκαλιές".

    Ειλικρινά δύσκολα βρίσκεις στην εποχή μας ποιητική βιβλίο να σε σταματήσει και να σε εμβάλλει σε σκέψεις δημιουργικές, όπως η "Αμόλεχος" της Ε. Μπέλμπα. Κι αυτό, γιατί η ποιήτρια, δημιουργός και άλλων ποιητικών βιβλίων βρίσκει τον τρόπο μέσα από τη θεατρική παρουσία οκτώ προσώπων να εκφραστεί και μάλιστα με επιτυχία στον καθαρό ποιητικό λόγο. Η "Αμόλεχος" είναι πράγματι μια πρωτότυπη εκφραστικά και ουσιαστικά ποιητική συλλογή, που σε κερδίζει και σε κατακτά ως ποιητικός λόγος αμέσως, πράγμα δύσκολο, όπως σημειώσαμε, για την αντιποιητική εποχή μας. Ψάχνοντας σε λεξικά και ετυμολογίες, δε θα βρεις τη λέξη Αμόλεχος, γιατί, κατά την ποιήτρια, εισαγωγικά στο έργο της:

    Κήρυκας
    Αμόλεχος είναι η χώρα του πολέμου αντιπαλούντων στρατεύσιμων δυνάμεων, ταπεινό μνημούρι, κλαδί αγριελιάς σε καταιγίδες.

    Παρόλη όμως τη δυσκολία του θέματος και των προβλημάτων που περικλείει, όπου συνδυάζεται ο φιλοσοφικός με τον καθαρό ποιητικό λόγο, κατορθώνει η ποιήτρια και διαφεύγει από τις παγίδες των σκοτεινών προθέσεων και οραμάτων. Τα πρόσωπά της τα θεατρικά, που εντούτοις ελέγχει η ποιήτρια με την ποιητική της πρόθεση, κινούνται αυτόνομα μέσα στο έργο και δημιουργούν ατμόσφαιρα. Μα θα έρθει και ο Λαός, ο πάντα ευκολόπιστος και πάντα προδομένος, κατά τον εθνικό μας ποιητή, να πει το λόγο του κι όλα αυτά μας θυμίζουν την "όμορφη" εποχή μας:

    Λαός
    Αμόλεχος η χώρα πολέμου συμμάχων προεστών
    σε υπόστεγα στρατιωτικό υλικό στοχεύον
    πολιτικά πλήγματα, σιτηρέσια, άμαχο δυναμικό.
    Πορφυρός ήλιος ελαύνει πάνω από πυραυλικά συστήματα,
    στο γέρμα του εξάπαντος καλωσορίζει πολεμικά
    αεροσκάφη, διατάγματα αξιωματικών ισχύος.
    Αμόλεχος η χώρα της γενοκτονίας, συλλαλητηρίων,
    μυριάδων νεκρών εν καιρώ συγκεντρωμένων σε τάφους
    ομαδικούς, κατασκότεινους γκρεμούς σταυρών ολόγυρα.
    Περιπολίες σύγκρουσης ασφάλτους διασχίζουν, πυρπο-
    λημένες γειτονιές από ολμοβόλα φέγγουν το θάνατο
    εθελοντών, στρατιωτικών σωμάτων, γυναικόπαιδων.

    Πάνος Ν. Παναγιωτούνης

    Χρήστου Ν. Κουλούρη

    κριτική βιβλίου στο περιοδικό "Νέα Σκέψη" "Έαρος νυχτερινό κατευόδιο", ποίηση, εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 2000
    Αποκαλυπτική στο είδος της η φιλοσοφική ευθυκρισία της ποιήτριας, Ελευθερίας Μπέλμπα. Χειμαρρώδης οίστρος, χωρίς πτώση καμιά, σε πεζό ρυθμό, εξακοντίζει συνεχώς ιδέες, εικόνες, σχήματα λόγου που ακολουθούν την πορεία τους σ' ένα σκοπό, την προσωπική διατύπωση εννοιών επάνω σε ποικίλα θέματα.
    Η ποιητική αυτή αγωγή, μοντέρνα σε εμφάνιση, πιθανόν να συναντά και την άρνηση, για όσους όμως έχουν λεπτότατη αίσθηση οι ιδέες αυτές φαίνονται ειλικρινείς και πρωτότυπες. Κρύβουν βαθύτερα νοήματα και διατυπώνουν μια νέα μορφή στα ποιητικά δρώμενα. Η Ε. Μπέλμπα αναμφισβήτητα κρύβει πλούσιο ταλέντο και ξέρει πολλά από τα μυστικά της τέχνης. Η τεχνοτροπία της μας βρίσκει σύμφωνους και χαιρόμαστε ιδιαίτερα την παρουσία της στα Γράμματα. Ένα απόσπασμα:

    Ο τοίχος σμιλευμένος στρώματα ιστούς, επίπεδους
    τετραγωνισμένους λίθους ή επιφάνειες κυμαινόμενες
    καφεκίτρινες, πρασινωπές, γκριζόλευκες να θεριεύουν
    πέρα απ' την απλωσιά ίσαμε τα φωταυγή άστρα. Παρα-
    βλέψαμε την τεχνητή λίμνη, όμως στην άλλη πλευρά
    κείτονταν απόμερα αργοσαλεύοντα ύδατα με περίγυρο
    πελεκημένο ελάχιστα σα γούρνα εγκαταλειμμένη έτη
    πολλά ανάμεσα σε σκόνες. Καθηλωθήκαμε στην εικόνα
    επτά στύλων σαν παρελθόν ακέραιων ή καρατομημένων
    ως ελλείψεις στα χώματα αφημένες, βάσιμες υπόνοιες
    του μεγαλείου της στέρησης κοντά σε δυο πιθάρια από
    ρωγμές θρυμματισμένα, όπου παρεισφρύουν τα λασπόνερα,
    άνεμοι. Δεξιά απόξενο τείχος, άνανθοι κίονες τμήματα
    εισόδου της ακρόπολης ένα με το ύψος μας ορθώνονται
    λες μας υποβιβάζουν μόνο ή μας ορίζουν. Στέφρα, άυλη
    τοποθεσία να επεξηγεί την επαλήθευση στο σιρόκο, σ'
    εαρινό αστραπόβροντο συνοικισμού τυχαία σκοπεύουμε,
    εκεί αποσταλάζουμε ασχολούμενοι με την απόκτηση ή
    τη σύνθεση προϊόντων, την ανταλλακτική αξία τους,
    τις αμιγείς κοινωνικές παραγωγικές σχέσεις προσώπων.

    Χρήστος Ν. Κουλούρης

    Αθανασίου Δημήτρης

    κριτική βιβλίου σε εφημερίδα "Έαρος νυχτερινό κατευόδιο", ποίηση, εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 2000
    Τούτη η χαρά ήταν αναπάντεχη, πήραμε το τυπωμένο βιβλίο της κ. Ελευθερίας Μπέλμπα και ξεχαστήκαμε να το κοιτάμε ώρα πολλή προσπαθώντας να μαντέψουμε το προϊόν του μόχθου της, όχι όμως και την αξία του. Αυτή είναι δεδομένη και απαζάρευτη. Η ποιήτρια δημιουργική και αξεδίψαστη δε διστάζει να καταληστέψει και τον ύπνο της ακόμα, προκειμένου να συντηρήσει το μύθο της και να αποδώσει τελειότητα.
    Με το έργο της αυτό μεταφέρει εντυπώσεις από τις ανοιξιάτικες νύχτες τις οποίες καταγράφει, ερμηνεύει και φωτίζει με τα "Θερινά σημειώματα" και τα "Ερμηνευτικά σχόλια για τη φωτοφάνεια της νύχτας". Απλά, καθαρά, γνήσια, κατανοητά με μια σύνθετη και περίτεχνη γλώσσα, υφασμένη από αρχαία, καθαρεύουσα και δημοτική, πετυχαίνει ένα σπάνιο γάμο που μας καταπλήσσει, μας γοητεύει, μας κατακτά. Αυτό και μόνο το γεγονός καθίσταται αψευδής μάρτυρας για το πόσο βασανίζει η ποιήτρια τα κείμενά της πριν πάρουν το δρόμο για το τυπογραφείο.
    Έρευνα, αγωνία, προβληματισμός, αγανάχτηση και ξέσπασμα είναι η κυρίως σοδειά, μα ώρες ώρες τα σκηνικό αλλάζει με την ανάφλεξη κάποιας εστίας πικρού κατά κανόνα χιούμορ. Οι ποιητές βλέπουν μακρύτερα και πολλές φορές και πίσω από τις βαριές δρύινες μεσόπορτες γι' αυτό οι περισσότεροι τους υποδέχονται με ξινισμένα μούτρα, τους θέλουν μόνο υμνητές και κόλακες της ματαιοδοξίας τους. Ποιος καταδέχεται σήμερα να ψηλαφίσει πληγές και ν' αποσυνδέσει τα φιτίλια από της συμφοράς τα γούπατα; Η Ε. Μπέλμπα, λάτρης του φυσικού κάλλους, οδοιπορώντας στις ανοιξιάτικες νύχτες, καταντράπηκε για τα αδέσποτα "ρομποτικά χέρια" που αδειάζανε με το πάσο τους κουβαδιές σαν θεόρατες σκάφες τα κατάλοιπα της σήψης και των εξελιγμένων αποβλήτων της σύγχρονης τεχνολογίας.
    Στα "Ερμηνευτικά σχόλια για τη φωτοφάνεια της νύχτας" η ποιήτρια λεηλατεί κρυφές και φανερές έννοιες και μας τις παρουσιάζει ατόφιες και εξαγκρίφωτες. Κοντολογίς με έναν τρόπο μοναδικό και απαράμιλλο μας έδωσε την άκρη μιας σειράς γεγονότων που πονάνε και θλίβουν. Όσο όμως διαβάζουμε τα κείμενά της, δενόμαστε συναισθηματικά με τις σκέψεις της και την ακολουθούμε. Τελικά δύνεται να περνά τις αλήθειες της ακλάδευτες, χάρη στο απόλυτα συμβατό με τον ψυχισμό της ταλέντο. Ένα απόσπασμα:

    Φωτοβολίδες στην παραλιακή οδό μίλια πέρα απ' τον οικισμό
    κοντά στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση μετά από ένα λογύδριο
    περί παγκοσμιότητας, συμμαχιών κρατών, ετερογνωσίας, κοσμικής
    χειραφέτησης. Είναι εποικοδομητικό λοιπόν να περιφέρεσαι
    μες στο αστραποβόλημα πινακίδων με το σλόγκαν των μέσων
    ενημέρωσης στην αντίληψη, τις ενδείξεις του ηλεκτρονικού
    υπολογιστή στο νου διερωτώμενη μαζί με την πλειοψηφία
    για την πυκνότητα των συνιστώσεων που μας κληροδότησε η
    προηγούμενη δεκαετία: τόσο γοργά συνεπώς αλληλοεξαρτώνται
    η μια στερεοτυπία με την άλλη πρωτοτυπία της προνοιακής
    πολιτικής στη στερέωση της αυτοματοποίησης και της συν-
    ειδησιαρχίας. Απόψε η φωτοβολία σκιαγραφεί πλοκάμια του
    απολύτως ολοκίτρινου αερολιμένα απ' το άπλετο λαμπύρισμα της
    πανσέληνου που όλο και διαχέεται μανδύας αγριόθωρος πάνω
    απ' τα φαντάσματα που διαπερνούν την αερογέφυρα άκρη άκρη
    με αδήμευτα τροχοφόρα της ενδέκατης νύχτας που ξημερώνει
    πριν ξεκινήσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα χαώδες αυτών που
    επιστρέφουν μαζί μας σ' εργασίες συνεταιρικές. Αδέξια μου' πε
    ο Αμπέτ πως ένας φίλος βρέθηκε νεκρός αργά χτες το απόγευμα
    από μια αρρώστια ύπουλη, αδιευκρίνιστη, ακαριαία σύμπτωση
    για τους ημιτελείς του στόχους κι αφήνω τα χέρια να μου
    λυγίσουν τα γόνατα? συνεχίσαμε προς την άραχλη περιοχή του
    γυμνασίου, του αδιατήρητου διοικητηρίου με τη συνεργασία σαρ-
    καστικού γέλιου απ' τον υπόνομο να υπενθυμίζει πως σε κάθε
    μας προαίρεση καραδοκεί τα' αστάθμητο. Στο προξενείο διαύλου
    φωτοχυσίας σέρνεται η παρουσία πυροσβεστικού οχήματος.

    Αθανασίου Δημήτρης

    Γιάννη Κουβαρά

    κριτική βιβλίου στο περιοδικό "Εντευκτήριο" "Έαρος νυχτερινό κατευόδιο", ποίηση, εκδ. "Νέα Σύνορα", Αθήνα 2000
    Η Ελευθερία Μπέλμπα πειραματίζεται τολμηρά ακολουθώντας ένα είδος έλλογης αυτόματης- συνειρμικής γραφής, που επιχειρεί συζεύξεις ετερόκλιτων στοιχείων, εικόνων, παραστάσεων, επίσης αλληλοεπιχωρήσεις ιδιοτήτων συγκεκριμένων- αφηρημένων. Προσπαθεί ν' αποδώσει σε διάθλαση το απείκασμα ενός κατακερματισμένου κι ανερμάτιστου κόσμου, του κόσμου της γενιάς της. Καταγωγικά έρχεται από τη μεγάλη παράδοση του εσωτερικού μονολόγου της "σχολής της Θεσσαλονίκης". Η Ε. Μπέλμπα υπηρετεί το ποίημα που απλώνεται καλύπτοντας τυπογραφικά ολόκληρη τη σελίδα υπό μορφή επάλληλων συνειδησιακών κυμάτων. Λόγος απολογητικός που με τη ρυθμική αγωγή και ορμή του ανανσημασιοδοτεί νέα σχήματα, με συχνούς συμφυρμούς, καινόφερτα ακούσματα. Λόγος αδημονούσας συνείδησης, διχασμένης στα διλήμματα της μέρας και τα αδιέξοδα της νύχτας και σε μόνιμη πολιτική εγρήγορση, εκπέμποντας διάσπαρτα ευανάγνωστα σήματα. Με μάτι- κάμερα ζουμάρει σε κοσμοβριθείς σταθμούς, αποβάθρες, πλατφόρμες τραίνων, λιμανιών. Ανακυκλώνει ένα διαγκωνιζόμενο πλήθος ανθρώπων, πραγμάτων, καταστάσεων αναζητώντας ψήγματα, για να διαμορφώσει τη δική της ποιητική αλήθεια μέσα από τη μνημονική χοάνη. Δείγμα:

    Πέπλο της εικοστής δεύτερης νύχτας στο γεφύρωμα, γυμναστήρια,
    πανδοχεία, υπόγεια διοικητικών κέντρων, τις αποθήκες με τις
    γραφίδες ή τα χαρτικά. Άφησα ατέλειωτο το ποίημα μ' άγνωστο
    προορισμό, άλλωστε έτσι θ' απομείνει ζωντανό ως παραλήπτης
    αληθινών καθιερωμένων για να υφίσταται. Η πίκρα αγκίδα κάθε
    αντινομίας δριμύτατη για την απώλεια, εμείς να οραματιζόμαστε
    το αποτέλεσμα κι αυτής της συγκυρίας αιθεροβάμονες κι ανε-
    δαφικοί, για να μπορούμε να καμαρώνουμε στο μέλλον την ηθική
    αυτονομία. Μιλήσαμε για τρία τέταρτα μ' έναν καλλιτέχνη μπρος
    στην εξώπορτα του καφενείου, είχε κι αυτός παρατηρήσεις επι-
    κρότησης της πολιτιστικής αναβάθμισης , ωστόσο αποδοκιμασίας
    της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας και της κεφαλαιοκρατίας? όλα
    τυχαία στις παρυφές της άνοιξης αποφλοιώνουν τα γυμνωμένα
    παρακλάδια των χειμάρρων, στις γειτονιές οι βόλτες μας ψάχνουν
    ν' αντλήσουν έναν παλμό επικαιρότητας ή τη χασμωδία της γραφής
    σου, μιας κατακραυγής ηρωισμού, υπόνοιας αυτοθυσίας άδολης- δε
    μου επέτρεψες να αποσαφηνίσω, ακριβέ μου, έστω την υποψία της.
    Βαδίζουμε αντίκρυ της γραμμής του τρόλεϊ, μια αλυσίδα ειρμών
    του ζέφυρου το κατευόδιο, ευρυχωρία στα λαϊκά ζαχαροπλαστεία,
    το δημοτικό κολυμβητήριο, τ' ανθοπωλεία της συνοικίας του νέφους
    με τον απόηχο της θάλασσας που ορμά ως ρεύμα ελευθερίας,
    τον οίστρο μου που εναντιώνεται σε εξομολογήσεις θανατερές.
    Στα παγκάκια ξαποσταίνει από το σούρουπο και ένα εριόφυτο
    από την εξοχή της ψυχής μας, ανάβει ένα κερί στις εσοχές της
    πέτρας και του κάρβουνου με το βηματισμό μας σ' αεραγωγούς
    και τις εξαγγελίες των τηλεοράσεων, το δηλητήριο καυσαερίων.

    Γιάννης Κουβαράς

    Διονύση Γ. Χατζίδη

    κριτική βιβλίου σε έντυπο "Η κυρία 'Aλρα", ποίηση, εκδ. "Ανατολικός", Αθήνα 2002
    Σ' έναν αδιάκοπο ρυθμό κι αισθητική ευαισθησία πλημμυρισμένη, σε μια συναισθηματική φόρτιση, ακολουθώντας πάντα την ανάσα της γλωσσικής καρδιάς, δημιούργησε με έμπνευση και φιλοσοφική στόχαση τα ποιήματα της νέας ποιητικής της συλλογής, με τίτλο "η κυρία Άλρα", η κ. Ελευθερία Μπέλμπα. Μέσα απ' τα ποιήματά της δίνει μια ιστορία κυριολεκτικά απίθανη, αυτή της κυρίας Άλρας, αντιπροσωπευτικό δείγμα της εποχής μας, με πλούσιο συναίσθημα, απέραντη ευαισθησία, ώριμη σκέψη, πυκνότητα νοηματική και βάθος περιεχομένου, όπως:

    ΙΙ

    Εδώ και μια πενταετία πάνω κάτω υπάρχω ανάμεσα σε
    μελανές σκιές, σωρούς από σκουπίδια, ανέστια,
    κάτω από υπόγεια ρεύματα, σπηλιές.
    Κι όμως αυτό δε θεωρείται τόσο θλιπτικό.
    Θλιπτικό είν' ετούτο το απόβραδο με την πυκνή ομίχλη
    να σκεπάζει το σανιδόφραχτο στέγαστρο και
    τα κεραμίδια. Σαν τώρα λοιπόν νιώθω καμιά φορά πως
    οι σκελετοί σκαριών υπό κατασκευή και τα μπουρίνια
    περιχαρακώνουν την ψυχή μου? ούτε μια αφορμή δεν
    προκαλεί την παροδική τους έστω αχρηστία.
    Αγαπητέ μου, Ράιαν, έτσι άρχισα να γράφω, δηλαδή
    αντίθετα μπαίνοντας μόνο σε βάρκες που τα κύματα
    σκίζουν, όπως αυτή που πήρα αμέσως μετά την κηδεία
    πλέοντας για πάντα μακριά απ' τα προκαθορισμένα.
    Γι' αυτό τα βράδια δεν αγαλλιάζω με τους επιδέσμους,
    φουσκώνουν οι φλέβες μου, ταράζομαι από αναλαμπές
    νοητικές. Όταν μ' αποζητούν όσοι μ' οικτίρουν,
    λιποτακτώ. Περικοκλάδες στα ντουβάρια σαν
    τις ασύνδετες σκέψεις, όποτε είν' αναπότρεπτο πλατάγισμα
    καταστρέφει τις ισορροπίες των περιπλανώμενων που
    καταντούν να περιμαζεύουν την τροφή τους απ' τις
    ακαθαρσίες, ν' αναπαύονται αεί σαν τυφλοπόντικες στους
    βόθρους. Θλιπτικό είν' ετούτο το απόβραδο στην
    ανατολική πτέρυγα με τις φυτεμένες μυρτιές.
    Κι η πόλη μοιάζει ολόφωτη να ξυπνά τις γιορτινές
    μέρες, ταυτόσημα την ευφροσύνη μας να κάμπτει
    αμφίσημη, ασημόλευκη, πολύπτυχη και πολυδαίδαλη ότι
    ακμάζει υποτίθεται, αλλά αυτό δε με προβληματίζει.
    Τώρα ανησυχώ για τα ξυπόλυτα πόδια μου πάνω στις
    πρόκες- αρμόζει να βρεθεί μια λύση.
    Πάντα τα βγάζω πέρα. Μα εξανεμίζεται σιγά σιγά
    Κι η σπουδαιότητα των εθνικών επετείων σαν
    τη σημερινή. Σπάνια βλέπεις σημαίες στα μπαλκόνια,
    σε πολυσυλλεκτικές κοινωνίες, τυπικά ενιαίες
    μόνο τις σημαίες των πλοίων βλέπεις.

    Τη διακρίνει ακόμα η σταθερή ποιότητα έκφρασης που άθελά του υποβάλλεται κανείς σε θαυμασμό αλλά και σεβασμό συνάμα για τη σημαντική οπτική γωνία της ποιήτριας, απ' όπου ατενίζει τη ζωή και τους προβληματισμούς της άστεγης γυναίκας. Παρακολούθησα και θαύμασα τη σύνεση μέσα από ένα χείμαρρο ευγενικών συναισθημάτων και πλούσιου εσωτερικού κόσμου.
    Με εντυπωσίασε ο ποιητικός ορθολογισμός που ενδεχομένως να έρχεται σε αντίθεση με την αστρική περιοχή του ονειρικού μεγαλείου της, στην ουσία όμως είναι ένα συνοθύλευμα ιδανικών οραματισμών που εξισορροπούνται τα μέγιστα με τη φρόνηση του πνεύματος και της δημιουργικής ψυχής όλα δοσμένα με ποιητική τελειότητα και σταθερή ρότα της τέχνης, επομένως παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον τα ποιήματα για τους παραπάνω λόγους. Απόσπασμα:

    V

    Οι στιγμές διαθέτουν μια ανεξήγητη δύναμη να σε πείθουν πως οι
    ρούγες σιγά σιγά αδειάζουν, για να τις διασχίσεις σε μια ευθεία
    περιοδεύοντας κατά μήκος του πυρήνα τους με την πυξίδα του πυκ-
    νού ανεμοστρόβιλου χωρίς να σ' αναχαιτίζουν τα λουριά και οι κρί-
    κοι των τροχών της εσπέρας. Περίπου έτσι στοχαζόταν και η κυρία
    Άλρα παραγνωρίζοντας τα κορναρίσματα ή τις καρότσες, τ' αυτοκί-
    νητα που δεξιά αριστερά την προσπερνούσαν καθώς ισορροπούσε στη
    διαχωριστική γραμμή της οδού διπλής κυκλοφορίας? στις συστάσεις
    των πεζοπόρων στις νησίδες ή στις βρισιές των οδηγών καθόλου
    δεν πειθαρχούσε ούτε στην έλλογη κρίση της απόσυρσής της ύστατα.

    Ώσπου ενημερώθηκε από δυο φίλους της μετανάστες απ' τη Νιγηρία
    για την εργασιακή τους απασχόληση σε βιομηχανίες μ' ημερομίσθιο
    φτηνό. Ο Σεπτέμβρης στις μάντρες με την επάνοδο της πλειονότητας
    στον ορθολογισμό αναδεικνύεται. Φορούσε κοντομάνικο πουκάμισο
    που της χάρισε ένας συμπαθητικός εραστής, φθαρμένο από την κάψα.
    Θαρρείς κατρακυλούσε από την πάροδο προς την πολυσημία της προ-
    βλήτας, ίσαμε που λοξά στο καφενείο άκουγε πια το λογύδριο του
    Μπομπ. "Φυσικά η ενοποίηση των εθνών και συνεπάγεται την πολιτι-
    κή τους σύμπνοια, πράγμα που πιστοποιούμε σ' όλες τις περιπτώσεις
    της δήθεν ειρηνικής επέμβασης των ένοπλων σωμάτων τους σ' εδάφη.
    Εμείς ως διαπιστώσαντες τη δυνατότητα των κομματικών επιλογών
    μας, αντιμεταθέτουμε τη μονομανία". Λάβρα η πράσινη θάλασσα ψηλά
    στο μετερίζι με διαδοχικούς κυματισμούς βουητών όλο σουρούπωνε.

    Διονύσης Γ. Χατζίδης

    Μανώλη Πράτσικα

    κριτική βιβλίου σε εφημερίδα "Η κυρία 'Aλρα", ποίηση, εκδ. "Ανατολικός", Αθήνα 2002
    Κυρίως το βιβλίο της Ε. Μπέλμπα αντιπροσωπεύει την ποιητική πεζογραφία ,με αφετηρία την τεχνική της ελλειπτικής γραφής στη διάσπαση του συγκεκριμένου, αλλά και τη δομή του αντιμυθιστορήματος. Ίσως εδώ να υπάρχει και κάποια συγγενής γραφή με τον Κλωντ Σιμόν ("Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων", "Η πρόσκληση"). Το εύρημα της συγγραφέα που στηρίζει και τον προβληματισμό είναι το ότι υπάρχουν δυο μέρη("Το καθεστώς των συγκυριών" και "Λόγος προσωπικός").
    Στο πρώτο έχουμε την αφήγηση της περιπέτειας από ένα τρίτο πρόσωπο, ενώ στο δεύτερο η αφήγηση για το όμοιο και το ίδιο βιογραφικό είναι προσωπική. Αυτός ο διαχωρισμός συνεπώς έχει και μια χαρισματική σκηνικά θεατρογένεση. Πρόσθετα στο δεύτερο μέρος η αφήγηση κατονομάζει κι άλλους συντελεστές του βιογραφικού, που συντελούν στην αθέατη πλευρά του παραλόγου που εδώ είναι η απολεσθείσα ιδεολογία, η αποτυχημένη ποίηση και η κοινή συμμετοχή στη σχέση της ενανθρωπισμένης και εξευτελιστικής κοινωνικής ταυτότητας που αναζητείται.

    ΙΙΙ

    Περιχαρακωμένες όχι μόνο οι προοπτικές αλλά και
    τα όρια της πολιτείας ανάμεσα σε αγωγούς και κομπρεσέρ.
    Μούχρωμα. Δε χρειάζεται λοιπόν να φανταστείς, Θεόφιλε,
    Τι μυστικά κρύβουν τα πέτρινα μάτια των τυχάρπαστων,
    Γιατί αποδεικνύονται κοινότοπα, θα πεις.
    Όχι, ανύπαρκτα είναι. Τι μπορούμε να κάνουμε;
    Οι λεμονιές σ' εύκρατο κλίμα ανθίζουν. Και το ξέρουμε,
    αναμασάμε όμως τα πορίσματα της προχτεσινής
    συνεδρίασης της παράταξης που' γινε φραγμός
    στον ατομικισμό, την ηττοπάθεια. Μακριά από' δω
    αυτές τις μέρες αστράφτει ή χιονίζει.
    Όχι πως οι υδατοπτώσεις ευνοούν τη δυσθυμία μας.
    Απλώς, ποτίζουν ακόμα και τις ταφόπλακες.
    Συνεπώς μη σκέφτεσαι πως δεν άφησες τίποτα πίσω σου.
    Δεν είχες και τίποτα ν' αφήσεις.
    Αυτή η Τρίτη πρέπει να χαρακτηριστεί κάπως ιδιόρρυθμη.
    Πώς να μαντέψουμε και το χρώμα των ρόδων φέτος
    την άνοιξη; Δεν απασχοληθήκαμε ποτέ σχολαστικά με
    την κηπουρική ούτε θαμπωθήκαμε απ'
    τα θαύματα της φύσης. Τα συμβάντα αεί αλληλοδιαδέχονταν
    το ένα το άλλο, ώσπου κάποτε έχασαν τη σκοπιμότητά τους.
    Ο Μάρτης μέχρι τώρα σκυθρωπός,
    όχι ότι με απογοητεύει. Δε θα' πρεπε ωστόσο.
    Στις διασταυρώσεις ξεχειλίζουν τα καλάθια των αχρήστων.
    Τι να σου κάνουν κι οι υψηλοί στόχοι,
    η κάθε τόσο διαφορετική ιδεολογία; Εντάξει, τίποτα
    δεν επαναλαμβάνεται. Αλλά τι να σου κάνουν
    τέτοιες συνθήκες ξεφτισμένες; Όλα ρευστά υπάρχουν,
    εκτός απ' τα κατσαβίδια βέβαια για τις επιδιορθώσεις
    των μειονεκτημάτων. Ορκίστηκα να μην τρομάζω πια, όπως
    την προηγούμενη που εντόπισα τη ματωμένη στο
    βάθος παρουσία, τους άγνωστους διπλανούς μου να
    αποτεφρώνονται από την έκρηξη βόμβας.

    Στη σελίδα 64 καταχωρείται και το μόνο ποιητικό στη φόρμα κείμενο, που υπογραμμίζει το παράλογο μιας αμφισβητούμενης σωτηρίας, ενώ οι διάχυτες λυρικές εικόνες έχουν και την ταυτόχρονη εξομολόγηση, όταν συναντούν ακέραια την κυρία Άλρα. Το βιβλίο είναι εξαίρετο στη γραφή και στον προσανατολισμό.

    Μανώλης Πράτσικας

    'Aνθη Βέργη
    κριτική βιβλίου σε έντυπο "Η κυρία Aλρα", ποίηση, εκδ. "Ανατολικός", Αθήνα 2002
    Γνωστή στο χώρο της νεοελληνικής λογοτεχνίας η Ελευθερία Μπέλμπα, πολύμορφη και ουσιαστική η ποιητική της δημιουργία. Η ποιητική συλλογή της έχει μια πρωτοτυπία και πολλές ιδιαιτερότητες. Η μορφική έκφραση και ο διαχωρισμός του μύθου σε συνάλληλα κεφάλαια είναι σαφώς καινοφανή. Σκεπτικισμός, άγρυπνη αίσθηση και εναγώνια ενόραση διάχυτα κι ακόμα σ' αυτούς τους στίχους διακρίνει κανείς ένα βαθύ κι ανθρώπινο προβληματισμό. Σ' αυτή την εποχή της ερήμωσης, της ψυχικής συντριβής δικαιολογείται ο σκληρός ρεαλισμός και το απόσταγμα του πόνου και της οδύνης. Υπαρξιακή λοιπόν η αγωνία ζυγισμένη στην πλάστιγγα της καρδιάς με τον χυμώδη ζωντανό στίχο να πεζοπορεί. Φυτώρια πράγματι της παρακμής ο ευδαιμονισμός, τα διάσημα παράσιτα που κυριαρχούν σε μια εκφυλισμένη ζωή, λογική και συναίσθημα μετεωρίζονται επικίνδυνα, αναζητώντας μια λυτρωτική διέξοδο. Ο καταναλωτισμός αντιμάχεται με τις βόμβες μολότοφ, πανηγυρική η παρακμή, η εξαθλίωση, η περιπλάνηση της άστεγης γυναίκας μέσα στην ανυποχώρητη κοινωνική ανισότητα. Επίσης η τεχνική που ακολουθεί η ποιήτρια αγγίζει τα όρια του νεορεαλισμού, διάσπαρτη εξάλλου η υπέρβαση του αισθητού, ριζοσπαστικός ο λόγος. Μ' αυτές τις εντυπώσεις υποστηρίζουμε ότι στην ποιητική συλλογή υπάρχει συμβολισμός, κυριαρχεί η μοναξιά και μια άγρυπνη ανθρώπινη συνειδησιακή φωνή. Δείγμα:

    IV

    Σε τελική ανάλυση κάθε χρονικό μέρισμα ανεξάρτητα απ' το
    μέγεθός του, και το εικοσιτετράωρο ακόμα, ένα στοιχείο δε
    διαθέτει σίγουρα, την ποιότητα. Κατ' επέκταση οι φίλοι μου
    ισχυρίζονται πως ματαιοπονία είναι να επεξεργαζόμαστε
    την κατάλληλη γλώσσα, για ν' αποδώσουμε την έννοια της
    ποιότητας (εντούτοις φέτος κάθε καλούπι αντιδραστισμού
    τον όρο ετούτο ερμηνεύει επακριβώς). Ζω πιο πολύ στη διάρ-
    κεια της νύχτας, αντιλαμβάνομαι έτσι ότι ανήκω στις στα-
    θερές φυσιογνωμίες του αιώνα και συγχέονται παρορμήσεις
    αντικρουόμενες κάποτε της ανεμελιάς κάποτε της εξόντωσης
    στον ψυχισμό μου. Αντιπροσωπεύουμε απαρέγκλιτα τους ασή-
    μαντους ανθρώπους του σύγχρονου ιστού. Προτού τέσσερα ή
    πέντε έτη, θα' ταν μάλλον Ιούλιος, συνέταξα μια επιστολή
    για το Βάσιν? χρησιμοποίησα πρώτο ενικό πρόσωπο, παρόλο
    που η φωνή μου ποτέ δεν αφορούσε άμεσα εμένα, αλλά το
    κείμενο κατάντησε ημερολογιακή σημείωση, διάλογος με τη
    μνήμη μου, γι' αυτό δεν το διάβασε κι ο παραλήπτης του?
    προσέθετα ανάμεσα στα άλλα ότι μελέτησα πολιτική φιλο-
    σοφία, αν και δεν κατανοούσα φαινόμενα εναλλασσόμενα με
    γρίφους. Πράγματι η συνείδηση της υπόμνησης σε καμιά
    περίπτωση δε συνδράμει στην αναπτέρωση της οξυδέρκειας
    ή της δημιουργικότητας- θα' ταν ματαιοπονία επίσης. Στο
    νου δε φέρνω εύκολα της οικογένειας τη δομή ή την αξία
    της δημοκρατικής οργάνωσης των τεχνοκρατικών κυρίως
    κοινοτήτων, πατώντας πάνω στην πίσσα, γιατί διακυβεύονται.

    'Aνθη Βέργη

    Κώστα Σ. Λάζου
    κριτική βιβλίου σε έντυπο " 'Aσκηση πάνω στα δοκίμια του Αλέκου Βασιλείου", έκδοση, Αθήνα 2003
    Πρόκειται για ένα αξιόλογο βιβλίο, με τίτλο " 'Aσκηση πάνω στα δοκίμια του Αλέκου Βασιλείου", με το οποίο η Ελευθερία Μπέλμπα προσπαθεί και πετυχαίνει πλήρως να προσεγγίσει το δοκιμιακό έργο του ποιητή, στοχαστή, κριτικού, ιστορικού- συγγραφέα, Αλέκου Βασιλείου. Είναι έργο κατάλληλο για γόνιμες και ανταποκρινόμενες στις απαιτήσεις των καιρών αναζητήσεις, που απαιτεί πνεύμα διεισδυτικό, ελεύθερο, οξύ και σπινθηροβόλο, προπαιδεία, προσωπική σκέψη, πυκνό στοχασμό, ώστε να' ναι ανάμεσα στο λόγο και την πράξη, ανάμεσα στη θεωρία και τη ζωή. Σημαντικό κριτήριο η συνέπεια και η αντιστοιχία, όταν αξιολογούμε ένα δημιουργό, ένα φιλόσοφο, ένα έργο τέχνης ή γεγονότα και κοινωνικά φαινόμενα.

    Η Ε. Μπέλμπα ασκεί θεωρητικό διάλογο με τρία δοκιμιακά έργα του Αλέκου Βασιλείου ("Σκέψεις πάνω στη λειτουργικότητα της κριτικής", "Κριτικές σελίδες Α΄", "Κριτικές σελίδες Β΄"). Είναι μια αναλυτική προσέγγιση των προαναφερθέντων έργων, που αποσκοπεί στην επισήμανση των σημείων που τραβούν το ενδιαφέρον, δηλ. στις διαφορές στο είδος γραφής, στα εκφραστικά μέσα, την ιδεολογία, την κοινωνική λειτουργία, σχετικά με την αποστασιοποίηση του ανθρώπου από τα κοινά, την αδιαφορία και το μειωμένο ενδιαφέρον των νεοελλήνων για τη λογοτεχνία, την αποφυγή του να παρατίθενται αισθητικές απόψεις ασχολίαστες. Μας δίνει σημεία προβληματισμού, σε πολλά σημεία στέκεται, παρατηρεί, συμπληρώνει, σχολιάζει, εντοπίζει θέσεις, διορθώνει, επεξηγεί, δέχεται ή απορρίπτει, καθορίζει πλαίσια και κριτήρια, όπως είναι η ευθυγνωσία, η πολυγνωσία, η αντικειμενικότητα, η αποφυγή βαρύγδουπων εξαγγελιών, η σωστή αξιολόγηση των δημιουργών ανάλογα με το ποιον και την αξία τους. Γράφει χωρίς να παρακάμπτει τυχόν αδυναμίες στη δομή και τη σύνθεση, βλέπει τη μορφή, την τεχνική και τη δυναμική των έργων.

    Εκφράζει καθαρά τις εκτιμήσεις, τις παρατηρήσεις της για τη λογοτεχνία γενικότερα, επίσης υπενθυμίζει πολλά σχετικά με την τέχνη του λόγου: υψηλά πετάγματα, δύναμη λέξεων, μουσικότητα στίχων, συγκινήσεις, ιδεατή αισθητική τελειότητα, εσωτερικότητα και στοχασμό, ουσιαστική αλήθεια, λεπτότητα, ακρίβεια, ευαισθησίες. Κάνει λόγο για την ηθογραφική παράδοση, τη στρατευμένη ή αστράτευτη τέχνη, την υποκειμενικότητα και την ευθύνη των κριτικών της τέχνης, τα απομνημονεύματα των αγωνιστών του '21, τις μεταφράσεις έργων, τη θρησκευτική ποίηση, τα ταξιδιωτικά, την αυτοβιογραφία, την κοινωνική λειτουργία της κριτικής, την ευτέλεια της δημιουργίας που αφορά το ζήτημα της εύκολης, απερίσκεπτης δημοσιοποίησης κάποιων έργων, τους στόχους δημιουργών να αυτοπροβάλλονται, τη θέση ης προσφοράς ενός κρινόμενου βιβλίου σε σχέση με την αντικειμενικότητα του κρίνοντα.

    Επίσης σχολιάζει για τη σύγχρονη κριτική έκφραση και το ακατανόητο, τη λογοτεχνία σαν αντικείμενο της κοινωνιολογίας, την τεχνική αισθητική, την Επτανησιακή σχολή, τη σύγχρονη ποίηση, τον Παλαμά, την Αθηναϊκή σχολή, τη γλώσσα, τη φιλοσοφία, την εποπτεία της ποσότητας, τις εκθέσεις των βιβλίων κλπ. Η Ε. Μπέλμπα είναι εφοδιασμένη με πλούτο γνώσεων, έχει δύναμη κριτικής σκέψης, προσεγγίζει την ουσία με ωριμότητα κριτικής αξιολόγησης, οξύτατη παρατηρητικότητα, ξεχωριστή δεξιοτεχνία. Επίσης τη χαρακτηρίζει διαύγεια πνεύματος, καλλιέργεια, με ευαισθησίες στην ποίηση και τη λογοτεχνική κριτική. Τα κείμενά της είναι γραμμένα με λιτότητα, καθαρή γλώσσα, ιδιαίτερη γοητεία και ηδύτητα στη διατύπωση των ιδεών της. Μπορεί να ξεχωρίζει όσα μένουν ξένα στο λογοτεχνικό προσανατολισμό, να αποφεύγει να εξοικειώνεται με το ασυμβίβαστο, να κάνει εύστοχες αναλύσεις, να σχολιάζει το υλικό, να συσχετίζει. Το βιβλίο της είναι μια αξιόλογη προσέγγιση των ζητημάτων σχετικά με τη λογοτεχνία και καλύπτει το αντικείμενό της, αποτελεί αξιέπαινη συμβολή, μεθοδική και σοβαρή εργασία.

    Κώστας Σ. Λάζου

    Ελευθερία Μπέλμπα

    Η κυρία 'Αλρα
    Δέκα η ώρα το πρωί της Πέμπτης, όπως άλλες παρόμοιες στην περιοχή του νοσοκομείου του Αγίου Κοσμά. Δυτικά έξω από τον περίβολο το άψυχο κορμί του Σιμόν, η πλάτη του στην πλάκα ακουμπισμένη, στο πεζοδρόμιο τα πόδια, ο ιμάντας στο μπράτσο, η τελευταία σύριγγα συστάδην. Η κυρία 'Αλρα πάνω από το κουφάρι του περιμένει μια χιονοσκεπή με τρυφερό πέπλο να τον καλύψει . Θα 'λεγες πως απότομα κουκουλώθηκε η χωροδιάταξη ως τις άκρες της, η μέρα άδραχνε το ιδιαίτερο ύφος του πρόσφατου θανάτου σαν έκπληξη που νωρίς συνέβη, άλλωστε τόσα πράγματα το φθινόπωρο συμβαίνουν νωρίς. Ποτέ δεν τα προαναγγέλλει ο μπάτης του καλοκαιριού κι οι σειρήνες του Αυγούστου. Συμβιβάζονται πολλοί με το τέλμα του μοντέρνου περιορισμού, μα η απομόνωση του χωρισμού υπερτερεί έστω ως τεθλημμένη ερήμωση. Στη Λίστα τελετουργική, προδιεγραμμένη η μεταστροφή των φαινομένων τόσο, που τίποτα δεν ξηλώνει τη συχνότητά τους.

    Απέρριψε επομένως ευκαιρίες να σχολιάσει τ' αποτρόπαιο συμβάν. Εισχώρησε στου Μάρκου την ταβέρνα πεπεισμένη ότι εκεί μπορούν χρονοτριβούν τέτοιοι άνθρωποι, ούζο πίνοντας, θολώνοντας το μυαλό, μπας και αφομοιωθεί απ' τις κουβέντες των θαμώνων ή τις μαύρες κουκίδες στο πάτωμα μάταια βέβαια, έβρεχε καταρρακτωδώς. Τσαλακωμένο και το κηδειόχαρτο της κρουαζιέρας του Σιμόν μες στη παλάμη της. Το 'κρυψε κάτω απ' το παλτό της. 'Ορμησε έξω να διαπιστώσει σκύβοντας τις γούρνες πως είν' τα μάτια της στεγνά. Της δύσης το πεπρωμένο μια τεθλασμένη πράγματι, ύστερα κάθετος και ξανά τα ίδια και τα ίδια από τότε που κοκκίνησαν τα ύδατα. 'Ετσι και οι σειρήνες της πυροσβεστικής στους στρατώνες, τόσο αίμα στα νεκροτομεία, τόσες προκηρύξεις μαχητικότητας κατά του διεθνισμού, τόσες αράδες ποιητών καθόλα οπτιμιστών. 'Εγειρε στις λαμαρίνες μιας μάντρας και μονολόγησε ότι επιτεύχθη

    η αποσύνθεση του ουμανισμού χάρη στην άρνηση της ατομικής ελευθερίας να τον περισώσει. Ολοένα σκοτείνιαζε .

    Ελευθερία Μπέλμπα

    Ελευθερία Μπέλμπα

    Έαρος νυχτερινό κατευόδιο
    Χορεύουν στα κλωνάρια πρασινάδες και πάνω στο πλακόστρωτο τρέχουν ή ακινητούν βηματισμοί μας, πολυσχιδή φυτά σιμά σε πινακίδες διαφιμίσεων. Στο ρέον μικροπόταμο πάγκοι εξίτηλοι, κούνιες, βάτραχοι, θρύψαλα, νερόφιδα, σκουπίδια. Σημαδεύουν άνθρωποι στον ορίζοντα κόκκινα, μπλε σπουργίτια, γαρίφαλα στις πατημασιές πεζοπόρων, πευκοβελόνες, διαθλάσεις, πέταλα. Χαρίσαμε τα πιο ακριβά ενδύματα, υποδήματα ένα δειλινό εγκαρτέρησης σε περιηγητές αγύρτες, ενώ βούλιαζε ο αμίαντος στη νεροποντή, την άπνοια διαπερνούσαν κάτοπτρα, σε ξυλαποθήκη ομάδι τα παιδιά ψυχαγωγούνταν λάθρα, μάζευε κάποιος το ρετσίνι, πεταλούδες ξουθιές, ομολογία για τις αστυνομικές αρχές απέναντι. Προσκρούσαμε στο γεφύρι στενέψαμε στο φάρδος του μεταφερόμαστε, χρονοτριβή στους καμένους θάμνους, την αροδάφνη, σκάλες φθαρμένες, της πίστης το υποστύλωμα εκτελωνίζεται αβέβηλο υπόδειγμα, αγκυλώνεται το έρεβος απ' το φωτόλουστο πλάτωμα, κλυδωνισμούς, χρυσοφόρες ψηφίδες, τους γλόμπους


    Επικοινωνείτε
    με την ποιήτρια

    Ελευθερία Μπέλμπα
    E-mail: elbelba@sch.gr

      
    The LAND of GODS Since October 1996

    Oakville Ontario Canada

    Make Land of Gods Your Home Page