Μακριά από τον πολυθόρυβο κλεινόν άστυ της πρωτεύουσας της χοάνης της Αθήνας, σ' έναν τόπο μαγείας και ονείρου, που όλοι μας θα θέλαμε να βρεθούμε, με τους φημισμένους καταρράκτες του, την Έδεσσα, ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός και δημιουργεί τα ποιητικά της έργα, η κ. Ε. Μπέλμπα.

Ποιήτρια μεγάλης εμβέλειας και αξίας έργου, όπως δείχνουν και τα βιβλία της που μέχρι τώρα έχει εκδώσει και συνεχίζει τον ίδιο δρόμο που άρχισε από την πρώτη της ποιητική εμφάνιση. Σταθερή και αμετακίνητη με την τεχνοτροπία την οποία επέλεξε, ώστε να την εξελίξει δημιουργώντας το προσωπικό της ύφος. Η κ. Μπέλμπα είναι μοντέρνα ποιήτρια, με όλες τις δυσκολίες που απαιτεί η μοντέρνα ποίηση και καταφέρνει να ανταποκρίνεται όχι μόνο στις ποιητικές απαιτήσεις της μοντέρνας ποίησης, αλλά να της προσθέτει στοιχεία που πριν δεν υπήρχαν και να την αναβαθμίζει ποιοτικά.

Ανάμεσα στις άλλες απαιτήσεις της μοντέρνας ποίησης είναι και ο κοινωνικός προβληματισμός που είναι έντονος. Επειδή είμαι λάτρης αυτού του είδους της ποίησης και φυσικά την προσέχει περισσότερο, επομένως την γνωρίζω και την αντιλαμβάνομαι καλύτερα και δεν μπορώ να "ξεγελαστώ" με έργα που δεν έχουν καμιά ποιητική αξία. Έχω να επισημάνω πως η κ. Μπέλμπα προσδίδει στις κοινωνικές θλιμμένες αντιξοότητες του καιρού μας μιαν άλλη διάσταση, καθόλου εύκολη στον ποιητικό χειρισμό της. Αντιμετωπίζει το σημερινό κοινωνικό πρόβλημα, όπως φυσικά όλα τα ευαισθητοποιημένα άτομα, αλλά επιπλέον χωρίς ενδοιασμούς, δεν αποκρύπτεται πίσω από το πρόβλημα, προσπαθώντας να αποδώσει τις παθητικές σκέψεις της, αλλά το μάχεται, γίνεται ο εχθρικός του αντίπαλος και με τις προτάσεις της παίρνει στάση ζωής απέναντι στην κοινωνία, επειδή αρνείται η ποιήτρια την δομή της, όπως είναι διαμορφωμένη. Έτσι καλεί -απαιτεί- από τους ηγέτες και ιθύνοντες να συμβιβαστούν με το ανθρώπινο σύνολο και να διαφοροποιηθούν, σύμφωνα με τις ανάγκες του.

Είναι η αγωνίστρια-ποιήτρια, όπου στο πνευματικό της οπλοστάσιο διαθέτει όλες τις αρετές, ευγένεια, λεπτότητα και δύναμη λόγου, στοιχεία τα οποία είναι αναγκαία για την τέχνη και τη βελτίωση της κοινωνίας μας.

Διαβάζοντας αυτούς τους στίχους της ποιήτριας Ελευθερίας Μπέλμπα στις "Φθινοπωρινές νότες" (πρώτη ποιητική συλλογή- 1994) ήρθαν στη μνήμη μου τα λόγια του Γ. Λούκατς, "όποιος έχει διάθεση να απελπίζεται, είναι ο καλύτερος καιρός", στο βιβλίο του, "Μελέτες για τον ευρωπαϊκό ρεαλισμό" γραμμένο μετά το β΄ παγκόσμιο πόλεμο.
Το κοινωνικό και οικολογικό τοπίο της σημερινής εποχής δεν είναι λιγότερο άγριο και σκληρό, με τη διαφορά ότι τότε αφήναμε πίσω μας τα ερείπια του πολέμου, ενώ σήμερα παρακολουθούμε τις καταστροφές και τις χίμαιρες που έρχονται. Η ποίηση είναι μια αγωνία, ένας φόβος, μια ηδονή. Είναι η επιστήμη των άλυτων προβλημάτων, που όμως τα φωτίζει, τα αποκαλύπτει, τα προμηνύει και δεν μπορεί κανείς να μη συμφωνήσει με την ποιήτρια σ' αυτό που γράφει: "Λύσεις δεν ψάχνω/ σε προβλήματα".
Στη δεύτερη ενότητα, "Μοναξιά", η ποιήτρια μας δίνει με έμπνευση και δυναμισμό τη σκληρή διάσταση της μοναξιάς του σημερινού ανθρώπου, την οποία νιώθει "στα κουφάρια των τσακισμένων καραβιών" και την αγγίζει "στο φυλακισμένο κήπο" και την αισθάνεται "στη θλιβερή ευδαιμονία των δέντρων" και τη βλέπει "στα ποτάμια των ωρών".
Από την ίδια ενότητα παραθέτουμε ένα αυτούσιο απόσπασμα, για να καταδειχτεί καλύτερα το τάλαντο της ποιήτριας Ελευθερίας Μπέλμπα:

Χωρόχρονος σφοδρή μανία
να τριβελίζει το μυαλό που στάθηκε προχτές
σ' ένα ροδόχρωο σύννεφο
πάνω από τη μορφή που φεύγει βιαστικά
αβάσταχτα πικρή ζωή της πολιτείας
σα γεύση λάσπης μετά από νεροποντή
στις καπνισμένες στράτες,
κεραμιδιά σκεπή παλιάς εστίας,
κοντάρια αθάνατης σημαίας
δρόμος ατέλειωτος τραχύς.

Από την ενότητα "Επιθυμίες", όπου υπάρχουν μικρά, ωραία και κάπως αισιόδοξα κι ευχάριστα ποιήματα, παρά το γενικό κλίμα μελαγχολίας που διαπερνά το βιβλίο, θα παραθέσουμε σχεδόν αυτούσιο το ποίημα της σελ. 40:

Βρέθηκες εκεί ολωσδιόλου ξαφνικά.
Φεγγάρια κλωθογυρίζουν τη σάπια βάρκα
είναι δυο άστρα που χορεύουν στο νερό
κύματα βουνά χλευάζουν, δέρνουν την άμμο.
Πώς να ταξιδέψεις απόψε;

Θα τελειώσουμε την περιήγησή μας στις "Φθινοπωρινές νότες" με τους στίχους της σελ. 19:

Βρεγμένα χωράφια και πλαγιές
από βροχές που άργησαν να' ρθουν μα
πέφτουν βάναυσα, τρυπούν τις φυλλωσιές
ολόκληρο εικοσιτετράωρο με
το θάνατο στις άκρες των ματιών,
δάση νησιών που δεν επισκεφτήκαμε,
φίλους που ξέχασαν ν' αποχαιρετίσουν πριν
αποδημήσουν για εδάφη άνυδρα,
στίχους που τσακίσαμε εν ώρα ευδαιμονίας.

Αφήνοντας τους αναγνώστες ν' αναπολήσουν τη δική τους σουίτα της βροχής πάνω στη δική τους κεραμοσκεπή στα ατέλειωτα δικά τους εικοσιτετράωρα του χειμώνα…

Απόβραδα από τις προσδοκίες μας μακριά
συμπόσια να υποστούμε ανελέητα μην
αντέχοντας να διαμαρτυρηθούμε
για μια επέμβαση στο βάσανό μας.
Πώς να τελειώσει η ποίηση
αφού ποτέ δε σώνει η αλήθεια πριν
από το θάνατό της; (Poesis modus)

Αυτή είναι μια νομοτέλεια τραγική της πιο άδικης οδύνης, όμως ο σπόρος της ποίησης, όπου να ταφεί, μια μέρα κάνει ρίζες, φέρνει κλώνους, άνθη και καρπούς και μας δικαιώνει:

Αχνά αστέρια της ανάμνησης στο σύθαμπο
αχνά από νεφελώματα που ξέφυγαν το χρόνο
κι όλοι εμείς
αργά βαδίζουμε ανάμεσα στις θάλασσες,
βουνά, ελαιώνες, μάρμαρα,
πέτρινα σώματα νεκρά στις κορυφές των οίκων,
τους απογόνους ζωντανής ψυχής αιώνες και αιώνες
αργά μας βασανίζει κάτι. (Poesis modus)

Από αυτό το "κάτι" όμως βγαίνει και η προσωπική μας λογοτεχνική ιστορία από τον καημό που μεταμορφώνεται σε ζωή και τέχνη. Και από τα όνειρα!

Λέω για μορφές που χάθηκαν
με το παράπονο στην άκρη των ματιών.

Μάτια γεμάτα περισυλλογή
ταξίδευαν στα πράγματα με τρυφεράδα
δεν άγγιζαν τα πράγματα από φόβο
μήπως ματώσει η έγνοια την υπόσταση
κι ύστερα να ματώσει την ψυχή τους.

Ψυχές κοπιαστικές από ανάγκη
να ελαφρώσει η ζωή από βάρη του αναπότρεπτου
με μια ρυτίδα στων επιζώντων τον καθρέφτη χαραγμένη
μόνο με μια ρυτίδα και κουράγιο
να λυτρωθεί τουλάχιστο η ευθύνη αξιοπρέπειας.

Λέω για τους ποιητές που ομολογούν
συνηθισμένοι άνθρωποι όσο ένα στάχυ. (Poesis modus)

Έτσι περνά μέσα απ' τον πόνο η ζωή κι όλη η ποίηση. Ο πόλεμος είναι ασταμάτητος, σκληρός, μα η Ε. Μπέλμπα έμαθε πια να μη λυγίζει, κυρίως να μην υποχωρεί. Την οδηγεί σωστά η άγρυπνη ποιητική της συνείδηση και συνεχίζει το δρόμο της, τον εσωτερικό και τον εξωτερικό της αγώνα! Ξέρει να ζει αυτόν τον ιερό πόλεμο, όχι μονάχα να τον ζωγραφίζει...

Νύχτα λευκή σερνάμενη στις λέξεις μου
βρίθει νωθρή από
σεντόνια επαγρύπνησης
έρημη πόλη ανάμεσα
στα πράσινα περίπτερα
εθνολογία κέρδους στους αιώνες αύριο
να' χα δυο χέρια ακόμα να βαστώ τους πίνακες,
μία ψυχή ακόμα, αφού
ποτέ δε στέγνωσε το αίμα των θηρίων
κάμποι που άπλωσαν τον ίσκιο τους
είδα τριγύρω μου χιλιάδες νεύματα
αλήτες που μαυλίζουν τους απέραντους ελαιώνες
σκορπίσαν τ' αγιοκέρια τους
ψηλά στην κουπαστή τρεκλίζει ο στίχος μου
μήπως λησμονηθεί τουλάχιστο η λέξη,
τ' αστέρι του Μαγιού αναγεννηθεί
χάρτινα σύμβολα στο διάβα
της πανοπλίας του Έκτορα
ένα χέρι πεθαμένο στους καημούς,
ένα σφαγμένο περιστέρι για τους γείτονες,
ποίημα κατεργασμένο, ατέλειωτο
ποτέ δε θα σκαρώσω έργο ζωής ολότελα.
Νύχτα λευκή σερνάμενη στις λέξεις μου.(Poesis modus)

Η λευκή νύχτα θα οδηγεί την ποιήτρια σε νέα φανταστικά ταξίδια ποιητικής παραφοράς και τις εξάρσεις του Υπερρεαλισμού, θα φτάσει και σ' άλλα λιμάνια όμορφα πρωτόγνωρης χαράς.

Ένας χειμώνας λιόλουστος
σέρνεται σαν αέρας πάνω στα
προσωπικά κτερίσματα χώρου εσώκλειστου.
Μυριάδες αναπάντητα ερωτήματα
στην ποίηση όλα
είναι αυτά που ξέρεις
και νιώθεις εξαρχής.
.........................

Αφοσιωμένο βλέμμα στην αυγή
βήματα σταθερά, ανέπαφα
απ' την οχλαβοή
ποιος μου απευθύνεται οικεία;
.........................

Η ποίηση γυρνά στο νου όλες τις ώρες
με στίχους ακατάλυτους.
Κοίτα,
πως μου τελειώσαν τα θαλασσινά τοπία
κι απόμεινε η κραυγή της λέξης.
Ένας χειμώνας λιόλουστος
και η γραφή αρχόντισσα
στο αδέσμευτο συναίσθημα
να οικοδομείς το δρόμο με τα χέρια σου.
(Poesis modus)

Ποίηση για την ποίηση και όλο δυναμώνει τόσο η ποιότητα όσο και η αυθορμησία. Οι εικόνες γίνονται λέξεις και οι λέξεις εικόνες, τα οράματα ζυμώνονται με την ελπίδα και γίνονται δράση, αισθητικό αποτέλεσμα. Στη δροσιά της έμπνευσης και στη συμπύκνωση των εννοιών καθρεπτίζει το αληθινό του πρόσωπο κάθε ποιητής, με χιλιόμετρα ώρες τα πνευματικά του οικοδομήματα. Κυρίως όμως με πίστη.
Στη συλλογή "Δίχτια" (1996) η ποιήτρια Ελευθερία Μπέλμπα καταγίνεται με κοινωνικούς προβληματισμούς, ζητά μια κατανόηση που ποτέ σχεδόν δε φτάνει, νυχτώνεται μαζί με τη χλωμή ελπίδα. Η θλίψη όμως είναι παρούσα, φαίνεται καθαρά, νιώθεται και τα καράβια του πόνου ταξιδεύουν με βροχή…Όμως ο εσωτερικός αγώνας αποκτά πιο μεγάλη σημασία για το παρόν και το μέλλον και γι' αυτό προσπαθεί κι αυτό περνά μέσα σε μια ποίηση απελπισμένα. Αυτά τα πράγματα δεν έχουν μόνο διάρκεια, έχουν συνέχεια και πρέπει να έχουν και συνέπεια.

Χέρια μακριά απλωμένα
γράφεται ο τόπος κίτρινος.

Πάνω σε σιδερένια μαύρη γέφυρα
θάρρος υποκρισίας άπλετο.

Όπως ένα παιδί τυφλό, ένα ζώο
βαθιά ρυτίδα αχρείαστης νεότητας.(Δίχτια)

Εικόνες προβληματισμών και προβληματισμοί εικόνων. Όλα σχεδόν κρύβονται έντρομα, ακόμα κι η ποιητική αλήθεια αλληθωρίζει ή χάνεται επάνω ή κάτω από τη μαύρη γέφυρα της υπομονής και της επιμονής. Πρέπει κάτι να υψωθεί εκεί, να αντέχει. Τι να είναι άραγε! Μα η ίδια η ποίηση είναι πάλι. Αυτή θα φέρει και τη λύτρωση:

Συχνά ο κήπος συλλαβίζει ονόματα κυρίως
την ώρα του αποχωρισμού της μέρας
ονόματα που μείναν αξεδιάλυτα, αόριστα, ιδέες
τέτοιες γκρεμίζουν άριστα τον κόσμο των πνευμάτων
τον κόσμο που όλοι ζούμε παίζοντας
και προσδοκούμε παίζοντας.
Συχνά το σπίτι αφουγκράζεται εσένα
και ξεκινά ακίνητο παιχνίδι στερημένο
στην υγρασία των τοίχων, τις μπογιές που
ξεφτήσαν καταπίνοντας τους μύθους
τρέμει καλοκαιριάτικα σαν πόνος κρατημένος
πίσω από ενθυμήσεις χάρτινες, βρεγμένες.(Δίχτια)

Στο τελευταίο της ποιητικό βιβλίο, "Αμόλεχος"(1999), που κυκλοφόρησε η ποιήτρια πάλι στην Αθήνα και απ' τις εκδόσεις Νέα Σύνορα, ανακάλυψα ένα πιο μεστό ποιητικό λόγο. Η Ε. Μπέλμπα έδωσε στο βιβλίο της θεατρική μορφή αρχαίας τραγωδίας με οκτώ πρόσωπα (’γχης, Εύνορος, Καλκίρη, Κήρυκας, Λαός- αντιπροσωπεύει τον αρχαίο χορό- Ολέδμη, Πάργινος και Ρέσλια). Με τα "αρχαία" αυτά ονόματα παρουσιάζει τη σύγχρονη τραγωδία της ανθρωπότητας που όμως φαίνεται πως δεν έχει ούτε θα έχει ποτέ τελειωμό!...Είναι θεατρικό έργο διαχρονικό που αφορά το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, ανάλογη είναι και θα είναι η πνευματική του ακτινοβολία. Μερικά αποσπάσματα:

Λαός
Πως να σταθείς και πως να ανιχνεύσεις
το θάνατο το στάσιμο στην πέτρα,
τα χνάρια σε δική μας γη διττή,
αστροπελέκια πλάι στο μαύρο κύμα.

Τ' απόβροχα στο αίμα ανασαίνουν
σαν πυραχτώσεις οδυρμού αδίκιωτου,
σαν άγγελοι ανάστασης του μόχθου
σέρνουν σιμά τους τα πελώρια αναστήματα,
παρέχουν τη δουλεία στα Τάρταρα,
γράφουν με μαχαιριές αποθανόντα πλήγματα.

Πώς να σταθείς και πώς να ανιχνεύσεις
τις ώρες που αποσβέσαμε στην πάλη,
κραυγές μεστές ήπια οράματα,
αγέρωχες αρνήσεις τυραννίας.

Τ' απόβροχα στο αίμα ανασαίνουν.
.........................

Πάργινος
Βαστώ μια ύστατη φορά αγωνίας κι όλο
ορκίζομαι να πάψω να φοβάμαι, αλλά
το μερτικό μου ανοίγεται σε μια σκιά
θανάτου κάτω από φλογισμένες αποθήκες πυρομα-
χικών, σειρήνες εγρήγορσης, τρομο-
κρατίας, εμβατηρίων.
.........................

’γχης
Πορεύομαι στη γη του οδυρμού της
προχτεσινής συνέλευσης, αποκλεισμένα απ' τον
οβορό τα περιστέρια.
.........................

Λαός
Και να που από την αυγή μορφάζει το καλοκαίρι με
θυσανωτές πλεξούδες ροδοκόκκινες στη ρέουσα χαίτη του.
.........................

Καλκίρη
Καρδερίνες αδράξαν όση αυτονομία κληρονόμησαν και
ο ποιητής είχε το δίκιο με το μέρος του.
.........................

Λαός
Τα πράσινα χαράματα αναδύονται, όταν ξαποσταίνουμε
συνήθως στ' άρμενα ένοπλων δυνάμεων με μάτια χαμηλά
που βρίσκουμε ξανά στο ίδιο χρώμα.
.........................

Καλκίρη
Οπλισμοί σαυροειδείς, τέρατα πάνω απ' τους
γύψους περαστικών εκείνο τον Ιούνιο?
ομάδες νέων σαφρακιάζαν στο κατώι
οίκων βομβαρδισμένων μόλις φυγαδεύοντας
για ένα εικοσάλεπτο τουλάχιστο τα πόδια
τους και το νου στα υπόγεια τούνελ. (Αμόλεχος)

Εμείς όμως δεν πρόκειται να φυγαδεύσουμε κανένα από τα φωτεινά αυτά μηνύματα να πούμε μόνο πως έτσι θα συνεχίζεται και η τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου μέσα σ' ένα κόσμο που θεοποίησε το ψέμα, την αρπαγή και την απάτη, αφού δολοφόνησε για πάντα το λευκό περιστέρι της ειρήνης!

Ολέδμη
Πηγαίνουν τα φαντάσματα στο υπόστεγο
σοκάκι? το ένα ορθό σε μια γωνιά
τρομοκρατώντας τους περίλυπους
προσκυνητές των τάφων θυμάτων.(Αμόλεχος)

Έτσι διαιωνίζεται το κακό και η φρίκη του πολέμου εξακολουθεί σε πείσμα της αγάπης που εξορίζουν στα ξερονήσια οι βάρβαροι όλων των εποχών. Μια μέρα όμως, όπως γράφει ο μεγάλος μας Ο. Ελύτης, "τα όνειρα θα πάρουν εκδίκηση". Και τα όνειρα της ποίησης είναι μέσα στην αθωότητα της στοργής, τα μόνα που δεν έχουν θάνατο.

Διαβάζουμε ενδεικτικά στα "Δίχτια":

ΦΩΝΕΣ
Α

Χαμηλωμένα σπίτια, δοκάρια εγκαταλειμμένα
αργοσβήνουν ολόγυρα οι αυλές
που κουβαλούν γαλάζιες αστραπές παιδιάστικες
στεγνός περίβολος ναού στο ύψος
της στράτας που κατρακυλά ίσαμε το περιτείχισμα
λίθινων σκουριασμένων βράχων πάνω
από επικίνδυνη χαράδρα.

Η νύχτα όλο ξεμακραίνει από τότε
αποχωρίζεται αυθόρμητα την ουσία της
αγριεμένη από τραγική αφετηρία
ευνοημένη κατάληξη ευτυχίας
μέχρι να οριστεί το μάκρος και το λάθος
της έννοιας ευδαιμονία
ως πέπλο νυφικό παρατημένο αφού
πρόφτασε να καρπίσει ο όλεθρος.
Η νύχτα όλο ξεμακραίνει από τότε-
και ξέχασα πως έμπηξα τα δάχτυλα στο σώμα
δίχως να σπάσω ούτε στιγμή κι ακόμα
πως ξεμύτισε γελώντας, θρηνωδώντας
η αυγή από αντικρινά βουνά στο δάσος.

Β

Ήταν περίπου τέσσερις το απόγευμα άδολοι ταξιδιώτες στο ανοιχτό πέλαγο χαζεύαμε τους γλάρους που γκρεμίζονταν μαζί με τα οράματά τους.

Πίνουμε γύρω από το ξύλινο τραπέζι
ευχόμαστε ο καθένας το δικό του
αναγνωρίζουμε τα' ανεπανάληπτο της ομορφάδας και
της ώρας- δίχως βλέμμα
αγάλματα στιγμές
πέντε έξι είμαστε αθώοι, υπόλοιποι ένοχοι
στο σύνολο συντρόφοι.
Έτσι ο χειμώνας επιμένει να ξαπλώνεται
θαρρείς και κάθε άφιξή του τον παρουσιάζει
πιότερο ταλαιπωρημένο από πριν
συνέχεια δακρύζει κι αμαυρώνεται
πενθά την άμοιρη υπόστασή του γιατί αλήθεια
μονάχα εγώ θρηνώ τον άστοργο εαυτό μου.

ΧΧV

Με υφάσματα σκισμένα σε υδάτινες πτυχές περιδιαβαίνουν τ' ακρογιάλια
ασθμαίνοντας τις ευωδιές νεκρών που βούλιαξαν παντοτινά στα βύθη
αναπαυσάμενοι από αγώνες μάχης προηγούμενης, τους ίσκιους των ονείρων.

Δίχως μιλιά δε σμίγουν τα κοράλλια που κούρσεψαν αγνοί ασφόδελοι,
άπειροι, απειλητικοί περπατητές? ένας σταυρός σου, Κύριε, καρφωμένος
μες στων ορίων την τραχιά ανασεμιά, τις πέτρες του γιαλού- άστοχο πανηγύρι

σε πήραν με μαράζι να γυρνάς πεδιάδες, κουρσεμένη ανάσα από νεροποντές, ’λκηστη των προγόνων, του ολέθρου. Τα' ατλάζι, οι μάντρες πλάι στο λείψανο για πολλοστή επανάληψη, σφρίγος στο έδαφος που ξέρανε τα δέντρα

ποτέ δε συγκρατώ ονόματα(ιτιές, φτελιές), όπως εξομοιώνεται το πλήθος που θεμελιώνει ίδιο πρόσωπο. 'Aλκηστη, νίκη του Αχέροντα, ξαστόχησες τη βούληση μ' ένα θυσιαστήριο ρόγχο. Οι ελιές, τα κυπαρίσσια, περιστέρια,

τριζόνια, αγκαθότοποι, ο λόγος ο μοναχικός της ποίησης υφαίνουν αναμνήσεις ν' αγκομαχείς πασχίζεις σάμπως ν' αδυνατίσεις το σιρόκο επιτέλους, 'Aλκηστη απεραντοσύνης πνεύμα, με κραυγές των όμβρων του χαμού.

Πώς να λογοδοτήσω γι' ανερμήνευτες αράδες των ύμνων πορφυρή αχτίδα τώρα

που έμαθα για την ευαισθησία, απάντησα τη λευτεριά αρχή και τέλος. Στα τρίστρατα εξηγείται το διευκρινισμένο, χωρισμένο απ' όμοια τερτίπια τόσο

επιμερίζουμε τα' απόλυτο σ' εκφάνσεις ,διακυμάνσεις. Πράσινα στάχυα, δολερή γραφή που καταπαύεις άπνοιες, ευθυγραμμίζεις απουσίες. Στα χέρια, στα δάχτυλά σου διάβασε ο Απόλλωνας πρόσφορο ελεγείο, ποιητή, πικράθηκε

γιατί όλα έρχονται, παρέρχονται, σμιλεύεις απελεύθερος νοήματα αδιανόητα οι ελιές, τα κυπαρίσσια, περιστέρια να πάψει ο οίστρος, να καρατομηθεί για τεθνεώτες ολοκληρωμένος λόγος, θείος διθύραμβος άνομης πολιτείας.

Πώς να σταθείς και πώς να ανιχνεύσεις
το θάνατο το στάσιμο στην πέτρα,
τα χνάρια σε δική μας γη διττή,
αστροπελέκια πλάι στο μαύρο κύμα.

Στην ποίησή της ζωή και θάνατος αντιμάχονται και ο θάνατος πανταχού παρών. Οι στίχοι με βαθιά φιλοσοφική διάθεση εκφράζουν μια ποίηση μεστή, ουσιαστική και τραγική, σεφερική με στοιχεία αρχαίας τραγωδίας που συνθέτουν το πυκνογραμμένο έργο της, γεμάτο εικόνες και συναισθήματα, χωρίς να αντιγράφει κανέναν. Με το δικό της τρόπο έκφρασης ζωντανεύει και αναταράζει την ψυχή του αναγνώστη. Εικόνες ζωντανές, γεμάτες χρώματα και ήχους, καταγράφουν τη φωτογραφία των διαλόγων και των ηρώων της.
Ποίηση ανθρωποκεντρική με γλώσσα πλούσια και ουσιαστική γνώση της. Μοντέρνα και κλασική μαζί, οδηγεί το έργο της με σεβασμό και σοβαρότητα, με ευαισθησία και ρεαλισμό, με τρυφερότητα και ειλικρίνεια.
Στο έργο της, "Η κυρία 'Aλρα" (ποίηση, "Νέα Σύνορα", Αθήνα 2002), διακρίνονται δυο ενότητες: "Α΄ Το καθεστώς των συγκυριών" και "Β΄ Λόγος προσωπικός". Το βιβλίο λοιπόν δένει δημιουργικά τον ποιητικό με τον πεζό λόγο, για να δοθεί ένα συναρπαστικό αποτέλεσμα, πολυθεματικό που καταχτάει τον αναγνώστη με την ιδιοτυπία του την εκφραστική. Γράφει στον "προσωπικό της λόγο":

Αισθάνομαι δεσμευμένη με μια τάση τακτικά να παρακάμπτω την
αμελησία και την αυτοδυναμία μου, διότι εξάπτεται η αθυμία
των άλλων- σ' αυτό το αυθαίρετο πόρισμα κατέληξα απ' την επε-
ξεργασία της επανάληψης. Αντιπαρέρχομαι τις αρνητικές συνέ-
πειες, όπως ο εγκλεισμός της σκέψης μου, πράγμα που για τους
διανοούμενους παραπέμπει στην ανυπαρξία και με το δίκιο τους.
Μέσα από μεθοδολογικούς συσχετισμούς των κοινωνικών ιδεών που
διακυβεύονται, όσο κι αν ευελπιστούμε, ποτέ δε θα παλέψουμε το
αναπόφευκτο...

Η Ε. Μπέλμπα αποφεύγοντας τον εγκλεισμό της σκέψης της σε ορισμένα πρότυπα, δημιουργεί μια φιλολογική σχολή, έναν διαφορετικό τρόπο γραφής ου φυσικά έχει τη λογική του ταυτόχρονα με την τέχνη και την τεχνική του λόγου της.

Ειλικρινά δύσκολα βρίσκεις στην εποχή μας ποιητική βιβλίο να σε σταματήσει και να σε εμβάλλει σε σκέψεις δημιουργικές, όπως η "Αμόλεχος" της Ε. Μπέλμπα. Κι αυτό, γιατί η ποιήτρια, δημιουργός και άλλων ποιητικών βιβλίων βρίσκει τον τρόπο μέσα από τη θεατρική παρουσία οκτώ προσώπων να εκφραστεί και μάλιστα με επιτυχία στον καθαρό ποιητικό λόγο. Η "Αμόλεχος" είναι πράγματι μια πρωτότυπη εκφραστικά και ουσιαστικά ποιητική συλλογή, που σε κερδίζει και σε κατακτά ως ποιητικός λόγος αμέσως, πράγμα δύσκολο, όπως σημειώσαμε, για την αντιποιητική εποχή μας. Ψάχνοντας σε λεξικά και ετυμολογίες, δε θα βρεις τη λέξη Αμόλεχος, γιατί, κατά την ποιήτρια, εισαγωγικά στο έργο της:

Κήρυκας
Αμόλεχος είναι η χώρα του πολέμου αντιπαλούντων στρατεύσιμων δυνάμεων, ταπεινό μνημούρι, κλαδί αγριελιάς σε καταιγίδες.

Παρόλη όμως τη δυσκολία του θέματος και των προβλημάτων που περικλείει, όπου συνδυάζεται ο φιλοσοφικός με τον καθαρό ποιητικό λόγο, κατορθώνει η ποιήτρια και διαφεύγει από τις παγίδες των σκοτεινών προθέσεων και οραμάτων. Τα πρόσωπά της τα θεατρικά, που εντούτοις ελέγχει η ποιήτρια με την ποιητική της πρόθεση, κινούνται αυτόνομα μέσα στο έργο και δημιουργούν ατμόσφαιρα. Μα θα έρθει και ο Λαός, ο πάντα ευκολόπιστος και πάντα προδομένος, κατά τον εθνικό μας ποιητή, να πει το λόγο του κι όλα αυτά μας θυμίζουν την "όμορφη" εποχή μας:

Λαός
Αμόλεχος η χώρα πολέμου συμμάχων προεστών
σε υπόστεγα στρατιωτικό υλικό στοχεύον
πολιτικά πλήγματα, σιτηρέσια, άμαχο δυναμικό.
Πορφυρός ήλιος ελαύνει πάνω από πυραυλικά συστήματα,
στο γέρμα του εξάπαντος καλωσορίζει πολεμικά
αεροσκάφη, διατάγματα αξιωματικών ισχύος.
Αμόλεχος η χώρα της γενοκτονίας, συλλαλητηρίων,
μυριάδων νεκρών εν καιρώ συγκεντρωμένων σε τάφους
ομαδικούς, κατασκότεινους γκρεμούς σταυρών ολόγυρα.
Περιπολίες σύγκρουσης ασφάλτους διασχίζουν, πυρπο-
λημένες γειτονιές από ολμοβόλα φέγγουν το θάνατο
εθελοντών, στρατιωτικών σωμάτων, γυναικόπαιδων.

Ο τοίχος σμιλευμένος στρώματα ιστούς, επίπεδους
τετραγωνισμένους λίθους ή επιφάνειες κυμαινόμενες
καφεκίτρινες, πρασινωπές, γκριζόλευκες να θεριεύουν
πέρα απ' την απλωσιά ίσαμε τα φωταυγή άστρα. Παρα-
βλέψαμε την τεχνητή λίμνη, όμως στην άλλη πλευρά
κείτονταν απόμερα αργοσαλεύοντα ύδατα με περίγυρο
πελεκημένο ελάχιστα σα γούρνα εγκαταλειμμένη έτη
πολλά ανάμεσα σε σκόνες. Καθηλωθήκαμε στην εικόνα
επτά στύλων σαν παρελθόν ακέραιων ή καρατομημένων
ως ελλείψεις στα χώματα αφημένες, βάσιμες υπόνοιες
του μεγαλείου της στέρησης κοντά σε δυο πιθάρια από
ρωγμές θρυμματισμένα, όπου παρεισφρύουν τα λασπόνερα,
άνεμοι. Δεξιά απόξενο τείχος, άνανθοι κίονες τμήματα
εισόδου της ακρόπολης ένα με το ύψος μας ορθώνονται
λες μας υποβιβάζουν μόνο ή μας ορίζουν. Στέφρα, άυλη
τοποθεσία να επεξηγεί την επαλήθευση στο σιρόκο, σ'
εαρινό αστραπόβροντο συνοικισμού τυχαία σκοπεύουμε,
εκεί αποσταλάζουμε ασχολούμενοι με την απόκτηση ή
τη σύνθεση προϊόντων, την ανταλλακτική αξία τους,
τις αμιγείς κοινωνικές παραγωγικές σχέσεις προσώπων.

Φωτοβολίδες στην παραλιακή οδό μίλια πέρα απ' τον οικισμό
κοντά στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση μετά από ένα λογύδριο
περί παγκοσμιότητας, συμμαχιών κρατών, ετερογνωσίας, κοσμικής
χειραφέτησης. Είναι εποικοδομητικό λοιπόν να περιφέρεσαι
μες στο αστραποβόλημα πινακίδων με το σλόγκαν των μέσων
ενημέρωσης στην αντίληψη, τις ενδείξεις του ηλεκτρονικού
υπολογιστή στο νου διερωτώμενη μαζί με την πλειοψηφία
για την πυκνότητα των συνιστώσεων που μας κληροδότησε η
προηγούμενη δεκαετία: τόσο γοργά συνεπώς αλληλοεξαρτώνται
η μια στερεοτυπία με την άλλη πρωτοτυπία της προνοιακής
πολιτικής στη στερέωση της αυτοματοποίησης και της συν-
ειδησιαρχίας. Απόψε η φωτοβολία σκιαγραφεί πλοκάμια του
απολύτως ολοκίτρινου αερολιμένα απ' το άπλετο λαμπύρισμα της
πανσέληνου που όλο και διαχέεται μανδύας αγριόθωρος πάνω
απ' τα φαντάσματα που διαπερνούν την αερογέφυρα άκρη άκρη
με αδήμευτα τροχοφόρα της ενδέκατης νύχτας που ξημερώνει
πριν ξεκινήσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα χαώδες αυτών που
επιστρέφουν μαζί μας σ' εργασίες συνεταιρικές. Αδέξια μου' πε
ο Αμπέτ πως ένας φίλος βρέθηκε νεκρός αργά χτες το απόγευμα
από μια αρρώστια ύπουλη, αδιευκρίνιστη, ακαριαία σύμπτωση
για τους ημιτελείς του στόχους κι αφήνω τα χέρια να μου
λυγίσουν τα γόνατα? συνεχίσαμε προς την άραχλη περιοχή του
γυμνασίου, του αδιατήρητου διοικητηρίου με τη συνεργασία σαρ-
καστικού γέλιου απ' τον υπόνομο να υπενθυμίζει πως σε κάθε
μας προαίρεση καραδοκεί τα' αστάθμητο. Στο προξενείο διαύλου
φωτοχυσίας σέρνεται η παρουσία πυροσβεστικού οχήματος.

Πέπλο της εικοστής δεύτερης νύχτας στο γεφύρωμα, γυμναστήρια,
πανδοχεία, υπόγεια διοικητικών κέντρων, τις αποθήκες με τις
γραφίδες ή τα χαρτικά. ’φησα ατέλειωτο το ποίημα μ' άγνωστο
προορισμό, άλλωστε έτσι θ' απομείνει ζωντανό ως παραλήπτης
αληθινών καθιερωμένων για να υφίσταται. Η πίκρα αγκίδα κάθε
αντινομίας δριμύτατη για την απώλεια, εμείς να οραματιζόμαστε
το αποτέλεσμα κι αυτής της συγκυρίας αιθεροβάμονες κι ανε-
δαφικοί, για να μπορούμε να καμαρώνουμε στο μέλλον την ηθική
αυτονομία. Μιλήσαμε για τρία τέταρτα μ' έναν καλλιτέχνη μπρος
στην εξώπορτα του καφενείου, είχε κι αυτός παρατηρήσεις επι-
κρότησης της πολιτιστικής αναβάθμισης , ωστόσο αποδοκιμασίας
της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας και της κεφαλαιοκρατίας? όλα
τυχαία στις παρυφές της άνοιξης αποφλοιώνουν τα γυμνωμένα
παρακλάδια των χειμάρρων, στις γειτονιές οι βόλτες μας ψάχνουν
ν' αντλήσουν έναν παλμό επικαιρότητας ή τη χασμωδία της γραφής
σου, μιας κατακραυγής ηρωισμού, υπόνοιας αυτοθυσίας άδολης- δε
μου επέτρεψες να αποσαφηνίσω, ακριβέ μου, έστω την υποψία της.
Βαδίζουμε αντίκρυ της γραμμής του τρόλεϊ, μια αλυσίδα ειρμών
του ζέφυρου το κατευόδιο, ευρυχωρία στα λαϊκά ζαχαροπλαστεία,
το δημοτικό κολυμβητήριο, τ' ανθοπωλεία της συνοικίας του νέφους
με τον απόηχο της θάλασσας που ορμά ως ρεύμα ελευθερίας,
τον οίστρο μου που εναντιώνεται σε εξομολογήσεις θανατερές.
Στα παγκάκια ξαποσταίνει από το σούρουπο και ένα εριόφυτο
από την εξοχή της ψυχής μας, ανάβει ένα κερί στις εσοχές της
πέτρας και του κάρβουνου με το βηματισμό μας σ' αεραγωγούς
και τις εξαγγελίες των τηλεοράσεων, το δηλητήριο καυσαερίων.

ΙΙ

Εδώ και μια πενταετία πάνω κάτω υπάρχω ανάμεσα σε
μελανές σκιές, σωρούς από σκουπίδια, ανέστια,
κάτω από υπόγεια ρεύματα, σπηλιές.
Κι όμως αυτό δε θεωρείται τόσο θλιπτικό.
Θλιπτικό είν' ετούτο το απόβραδο με την πυκνή ομίχλη
να σκεπάζει το σανιδόφραχτο στέγαστρο και
τα κεραμίδια. Σαν τώρα λοιπόν νιώθω καμιά φορά πως
οι σκελετοί σκαριών υπό κατασκευή και τα μπουρίνια
περιχαρακώνουν την ψυχή μου? ούτε μια αφορμή δεν
προκαλεί την παροδική τους έστω αχρηστία.
Αγαπητέ μου, Ράιαν, έτσι άρχισα να γράφω, δηλαδή
αντίθετα μπαίνοντας μόνο σε βάρκες που τα κύματα
σκίζουν, όπως αυτή που πήρα αμέσως μετά την κηδεία
πλέοντας για πάντα μακριά απ' τα προκαθορισμένα.
Γι' αυτό τα βράδια δεν αγαλλιάζω με τους επιδέσμους,
φουσκώνουν οι φλέβες μου, ταράζομαι από αναλαμπές
νοητικές. Όταν μ' αποζητούν όσοι μ' οικτίρουν,
λιποτακτώ. Περικοκλάδες στα ντουβάρια σαν
τις ασύνδετες σκέψεις, όποτε είν' αναπότρεπτο πλατάγισμα
καταστρέφει τις ισορροπίες των περιπλανώμενων που
καταντούν να περιμαζεύουν την τροφή τους απ' τις
ακαθαρσίες, ν' αναπαύονται αεί σαν τυφλοπόντικες στους
βόθρους. Θλιπτικό είν' ετούτο το απόβραδο στην
ανατολική πτέρυγα με τις φυτεμένες μυρτιές.
Κι η πόλη μοιάζει ολόφωτη να ξυπνά τις γιορτινές
μέρες, ταυτόσημα την ευφροσύνη μας να κάμπτει
αμφίσημη, ασημόλευκη, πολύπτυχη και πολυδαίδαλη ότι
ακμάζει υποτίθεται, αλλά αυτό δε με προβληματίζει.
Τώρα ανησυχώ για τα ξυπόλυτα πόδια μου πάνω στις
πρόκες- αρμόζει να βρεθεί μια λύση.
Πάντα τα βγάζω πέρα. Μα εξανεμίζεται σιγά σιγά
Κι η σπουδαιότητα των εθνικών επετείων σαν
τη σημερινή. Σπάνια βλέπεις σημαίες στα μπαλκόνια,
σε πολυσυλλεκτικές κοινωνίες, τυπικά ενιαίες
μόνο τις σημαίες των πλοίων βλέπεις.

Τη διακρίνει ακόμα η σταθερή ποιότητα έκφρασης που άθελά του υποβάλλεται κανείς σε θαυμασμό αλλά και σεβασμό συνάμα για τη σημαντική οπτική γωνία της ποιήτριας, απ' όπου ατενίζει τη ζωή και τους προβληματισμούς της άστεγης γυναίκας. Παρακολούθησα και θαύμασα τη σύνεση μέσα από ένα χείμαρρο ευγενικών συναισθημάτων και πλούσιου εσωτερικού κόσμου.
Με εντυπωσίασε ο ποιητικός ορθολογισμός που ενδεχομένως να έρχεται σε αντίθεση με την αστρική περιοχή του ονειρικού μεγαλείου της, στην ουσία όμως είναι ένα συνοθύλευμα ιδανικών οραματισμών που εξισορροπούνται τα μέγιστα με τη φρόνηση του πνεύματος και της δημιουργικής ψυχής όλα δοσμένα με ποιητική τελειότητα και σταθερή ρότα της τέχνης, επομένως παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον τα ποιήματα για τους παραπάνω λόγους. Απόσπασμα:

V

Οι στιγμές διαθέτουν μια ανεξήγητη δύναμη να σε πείθουν πως οι
ρούγες σιγά σιγά αδειάζουν, για να τις διασχίσεις σε μια ευθεία
περιοδεύοντας κατά μήκος του πυρήνα τους με την πυξίδα του πυκ-
νού ανεμοστρόβιλου χωρίς να σ' αναχαιτίζουν τα λουριά και οι κρί-
κοι των τροχών της εσπέρας. Περίπου έτσι στοχαζόταν και η κυρία
’λρα παραγνωρίζοντας τα κορναρίσματα ή τις καρότσες, τ' αυτοκί-
νητα που δεξιά αριστερά την προσπερνούσαν καθώς ισορροπούσε στη
διαχωριστική γραμμή της οδού διπλής κυκλοφορίας? στις συστάσεις
των πεζοπόρων στις νησίδες ή στις βρισιές των οδηγών καθόλου
δεν πειθαρχούσε ούτε στην έλλογη κρίση της απόσυρσής της ύστατα.

Ώσπου ενημερώθηκε από δυο φίλους της μετανάστες απ' τη Νιγηρία
για την εργασιακή τους απασχόληση σε βιομηχανίες μ' ημερομίσθιο
φτηνό. Ο Σεπτέμβρης στις μάντρες με την επάνοδο της πλειονότητας
στον ορθολογισμό αναδεικνύεται. Φορούσε κοντομάνικο πουκάμισο
που της χάρισε ένας συμπαθητικός εραστής, φθαρμένο από την κάψα.
Θαρρείς κατρακυλούσε από την πάροδο προς την πολυσημία της προ-
βλήτας, ίσαμε που λοξά στο καφενείο άκουγε πια το λογύδριο του
Μπομπ. "Φυσικά η ενοποίηση των εθνών και συνεπάγεται την πολιτι-
κή τους σύμπνοια, πράγμα που πιστοποιούμε σ' όλες τις περιπτώσεις
της δήθεν ειρηνικής επέμβασης των ένοπλων σωμάτων τους σ' εδάφη.
Εμείς ως διαπιστώσαντες τη δυνατότητα των κομματικών επιλογών
μας, αντιμεταθέτουμε τη μονομανία". Λάβρα η πράσινη θάλασσα ψηλά
στο μετερίζι με διαδοχικούς κυματισμούς βουητών όλο σουρούπωνε.

ΙΙΙ

Περιχαρακωμένες όχι μόνο οι προοπτικές αλλά και
τα όρια της πολιτείας ανάμεσα σε αγωγούς και κομπρεσέρ.
Μούχρωμα. Δε χρειάζεται λοιπόν να φανταστείς, Θεόφιλε,
Τι μυστικά κρύβουν τα πέτρινα μάτια των τυχάρπαστων,
Γιατί αποδεικνύονται κοινότοπα, θα πεις.
Όχι, ανύπαρκτα είναι. Τι μπορούμε να κάνουμε;
Οι λεμονιές σ' εύκρατο κλίμα ανθίζουν. Και το ξέρουμε,
αναμασάμε όμως τα πορίσματα της προχτεσινής
συνεδρίασης της παράταξης που' γινε φραγμός
στον ατομικισμό, την ηττοπάθεια. Μακριά από' δω
αυτές τις μέρες αστράφτει ή χιονίζει.
Όχι πως οι υδατοπτώσεις ευνοούν τη δυσθυμία μας.
Απλώς, ποτίζουν ακόμα και τις ταφόπλακες.
Συνεπώς μη σκέφτεσαι πως δεν άφησες τίποτα πίσω σου.
Δεν είχες και τίποτα ν' αφήσεις.
Αυτή η Τρίτη πρέπει να χαρακτηριστεί κάπως ιδιόρρυθμη.
Πώς να μαντέψουμε και το χρώμα των ρόδων φέτος
την άνοιξη; Δεν απασχοληθήκαμε ποτέ σχολαστικά με
την κηπουρική ούτε θαμπωθήκαμε απ'
τα θαύματα της φύσης. Τα συμβάντα αεί αλληλοδιαδέχονταν
το ένα το άλλο, ώσπου κάποτε έχασαν τη σκοπιμότητά τους.
Ο Μάρτης μέχρι τώρα σκυθρωπός,
όχι ότι με απογοητεύει. Δε θα' πρεπε ωστόσο.
Στις διασταυρώσεις ξεχειλίζουν τα καλάθια των αχρήστων.
Τι να σου κάνουν κι οι υψηλοί στόχοι,
η κάθε τόσο διαφορετική ιδεολογία; Εντάξει, τίποτα
δεν επαναλαμβάνεται. Αλλά τι να σου κάνουν
τέτοιες συνθήκες ξεφτισμένες; Όλα ρευστά υπάρχουν,
εκτός απ' τα κατσαβίδια βέβαια για τις επιδιορθώσεις
των μειονεκτημάτων. Ορκίστηκα να μην τρομάζω πια, όπως
την προηγούμενη που εντόπισα τη ματωμένη στο
βάθος παρουσία, τους άγνωστους διπλανούς μου να
αποτεφρώνονται από την έκρηξη βόμβας.

Στη σελίδα 64 καταχωρείται και το μόνο ποιητικό στη φόρμα κείμενο, που υπογραμμίζει το παράλογο μιας αμφισβητούμενης σωτηρίας, ενώ οι διάχυτες λυρικές εικόνες έχουν και την ταυτόχρονη εξομολόγηση, όταν συναντούν ακέραια την κυρία ’λρα. Το βιβλίο είναι εξαίρετο στη γραφή και στον προσανατολισμό.

IV

Σε τελική ανάλυση κάθε χρονικό μέρισμα ανεξάρτητα απ' το
μέγεθός του, και το εικοσιτετράωρο ακόμα, ένα στοιχείο δε
διαθέτει σίγουρα, την ποιότητα. Κατ' επέκταση οι φίλοι μου
ισχυρίζονται πως ματαιοπονία είναι να επεξεργαζόμαστε
την κατάλληλη γλώσσα, για ν' αποδώσουμε την έννοια της
ποιότητας (εντούτοις φέτος κάθε καλούπι αντιδραστισμού
τον όρο ετούτο ερμηνεύει επακριβώς). Ζω πιο πολύ στη διάρ-
κεια της νύχτας, αντιλαμβάνομαι έτσι ότι ανήκω στις στα-
θερές φυσιογνωμίες του αιώνα και συγχέονται παρορμήσεις
αντικρουόμενες κάποτε της ανεμελιάς κάποτε της εξόντωσης
στον ψυχισμό μου. Αντιπροσωπεύουμε απαρέγκλιτα τους ασή-
μαντους ανθρώπους του σύγχρονου ιστού. Προτού τέσσερα ή
πέντε έτη, θα' ταν μάλλον Ιούλιος, συνέταξα μια επιστολή
για το Βάσιν? χρησιμοποίησα πρώτο ενικό πρόσωπο, παρόλο
που η φωνή μου ποτέ δεν αφορούσε άμεσα εμένα, αλλά το
κείμενο κατάντησε ημερολογιακή σημείωση, διάλογος με τη
μνήμη μου, γι' αυτό δεν το διάβασε κι ο παραλήπτης του?
προσέθετα ανάμεσα στα άλλα ότι μελέτησα πολιτική φιλο-
σοφία, αν και δεν κατανοούσα φαινόμενα εναλλασσόμενα με
γρίφους. Πράγματι η συνείδηση της υπόμνησης σε καμιά
περίπτωση δε συνδράμει στην αναπτέρωση της οξυδέρκειας
ή της δημιουργικότητας- θα' ταν ματαιοπονία επίσης. Στο
νου δε φέρνω εύκολα της οικογένειας τη δομή ή την αξία
της δημοκρατικής οργάνωσης των τεχνοκρατικών κυρίως
κοινοτήτων, πατώντας πάνω στην πίσσα, γιατί διακυβεύονται.

Η Ε. Μπέλμπα ασκεί θεωρητικό διάλογο με τρία δοκιμιακά έργα του Αλέκου Βασιλείου ("Σκέψεις πάνω στη λειτουργικότητα της κριτικής", "Κριτικές σελίδες Α΄", "Κριτικές σελίδες Β΄"). Είναι μια αναλυτική προσέγγιση των προαναφερθέντων έργων, που αποσκοπεί στην επισήμανση των σημείων που τραβούν το ενδιαφέρον, δηλ. στις διαφορές στο είδος γραφής, στα εκφραστικά μέσα, την ιδεολογία, την κοινωνική λειτουργία, σχετικά με την αποστασιοποίηση του ανθρώπου από τα κοινά, την αδιαφορία και το μειωμένο ενδιαφέρον των νεοελλήνων για τη λογοτεχνία, την αποφυγή του να παρατίθενται αισθητικές απόψεις ασχολίαστες. Μας δίνει σημεία προβληματισμού, σε πολλά σημεία στέκεται, παρατηρεί, συμπληρώνει, σχολιάζει, εντοπίζει θέσεις, διορθώνει, επεξηγεί, δέχεται ή απορρίπτει, καθορίζει πλαίσια και κριτήρια, όπως είναι η ευθυγνωσία, η πολυγνωσία, η αντικειμενικότητα, η αποφυγή βαρύγδουπων εξαγγελιών, η σωστή αξιολόγηση των δημιουργών ανάλογα με το ποιον και την αξία τους. Γράφει χωρίς να παρακάμπτει τυχόν αδυναμίες στη δομή και τη σύνθεση, βλέπει τη μορφή, την τεχνική και τη δυναμική των έργων.

Εκφράζει καθαρά τις εκτιμήσεις, τις παρατηρήσεις της για τη λογοτεχνία γενικότερα, επίσης υπενθυμίζει πολλά σχετικά με την τέχνη του λόγου: υψηλά πετάγματα, δύναμη λέξεων, μουσικότητα στίχων, συγκινήσεις, ιδεατή αισθητική τελειότητα, εσωτερικότητα και στοχασμό, ουσιαστική αλήθεια, λεπτότητα, ακρίβεια, ευαισθησίες. Κάνει λόγο για την ηθογραφική παράδοση, τη στρατευμένη ή αστράτευτη τέχνη, την υποκειμενικότητα και την ευθύνη των κριτικών της τέχνης, τα απομνημονεύματα των αγωνιστών του '21, τις μεταφράσεις έργων, τη θρησκευτική ποίηση, τα ταξιδιωτικά, την αυτοβιογραφία, την κοινωνική λειτουργία της κριτικής, την ευτέλεια της δημιουργίας που αφορά το ζήτημα της εύκολης, απερίσκεπτης δημοσιοποίησης κάποιων έργων, τους στόχους δημιουργών να αυτοπροβάλλονται, τη θέση ης προσφοράς ενός κρινόμενου βιβλίου σε σχέση με την αντικειμενικότητα του κρίνοντα.

Επίσης σχολιάζει για τη σύγχρονη κριτική έκφραση και το ακατανόητο, τη λογοτεχνία σαν αντικείμενο της κοινωνιολογίας, την τεχνική αισθητική, την Επτανησιακή σχολή, τη σύγχρονη ποίηση, τον Παλαμά, την Αθηναϊκή σχολή, τη γλώσσα, τη φιλοσοφία, την εποπτεία της ποσότητας, τις εκθέσεις των βιβλίων κλπ. Η Ε. Μπέλμπα είναι εφοδιασμένη με πλούτο γνώσεων, έχει δύναμη κριτικής σκέψης, προσεγγίζει την ουσία με ωριμότητα κριτικής αξιολόγησης, οξύτατη παρατηρητικότητα, ξεχωριστή δεξιοτεχνία. Επίσης τη χαρακτηρίζει διαύγεια πνεύματος, καλλιέργεια, με ευαισθησίες στην ποίηση και τη λογοτεχνική κριτική. Τα κείμενά της είναι γραμμένα με λιτότητα, καθαρή γλώσσα, ιδιαίτερη γοητεία και ηδύτητα στη διατύπωση των ιδεών της. Μπορεί να ξεχωρίζει όσα μένουν ξένα στο λογοτεχνικό προσανατολισμό, να αποφεύγει να εξοικειώνεται με το ασυμβίβαστο, να κάνει εύστοχες αναλύσεις, να σχολιάζει το υλικό, να συσχετίζει. Το βιβλίο της είναι μια αξιόλογη προσέγγιση των ζητημάτων σχετικά με τη λογοτεχνία και καλύπτει το αντικείμενό της, αποτελεί αξιέπαινη συμβολή, μεθοδική και σοβαρή εργασία.